De reiziger als echte winnaar!
Column Marijke van Haaren

Ik ben een keuzereiziger: fiets of OV als het kan, auto als het moet. Mijn keuze wordt voornamelijk bepaald door afstand, comfort en weersomstandigheden.

Krantenkoppen als “tramverkeer ligt plat” of “treinverkeer verstoord door sneeuw”  of “computerstoring legt treinverkeer rond Utrecht plat” zijn helaas niet zeldzaam; regelmatig komt het openbaar vervoer negatief in het nieuws. Dat doet de werkelijkheid geen recht. Natuurlijk maak ik ook regelmatig de ongemakken van het OV mee. Dan sta ik weer te kleumen op een station of rijdt de bus of trein net voor mijn neus weg; heb ik geen zitplaats in bus of tram.  Desondanks durf ik wel te stellen dat het OV in Nederland relatief goed georganiseerd is. Middels alle vervoersdiensten die Nederland rijk is, kun je je gemakkelijk verplaatsen tussen heel veel steden en intussen lekker aan het werk of een krantje lezen. 

Toch kan de sector dergelijke berichtgeving niet helemaal naast zich neerleggen. Juist  omdat een groot deel van het OV-aanbod wordt gefinancierd uit publieke middelen, dient zij continu oog te hebben voor de werkelijke mobiliteitsbehoefte van reizigers. En dan gaat het om de hele keten. Op veel plekken wordt al gewerkt aan het realiseren van betere aansluitingen tussen treinen en bussen. Ook de introductie van de OV-fiets heeft ervoor gezorgd dat veel reizigers die gebruik willen maken van het OV gemakkelijker hun reis van deur tot deur kunnen maken. En wat te denken van de reisinformatie die voorhanden is. Steeds beter kun je je reis plannen of weet je hoe lang je nog moet wachten bij een halte. 

Nieuwe initiatieven ontstaan niet zomaar. Een goed idee is niet genoeg. Om tot vernieuwende concepten te komen waar de reiziger echt iets aan heeft, is het van belang dat de overheden in aanbestedingsprocedures ruimte bieden aan vervoerders om innovaties te ontwikkelen waar reizigers bij gebaat zijn. Zodat er bijvoorbeeld ruimte ontstaat voor maatwerkoplossingen, in plaats van een standaard buslijn die twee keer per uur dezelfde route aandoet, ook wanneer er nauwelijks reizigers zijn. De huidige bestekken en contracten worden dikwijls door de vervoerders als te weinig flexibel ervaren en prikkelen onvoldoende tot innovatie in een lopende concessie.  Wat ik nog vaak zie is risicomijdend gedrag bij aanbestedingsteams.  Men grijpt graag terug op een kunstje dat men sinds kort denkt onder de knie te hebben. De wereld verandert echter sneller. De vraag wordt diverser en ook duurzaamheid stelt steeds hogere eisen. De juridificering in het OV maakt de zaak niet eenvoudiger. Hoe zorg je voor een aanbesteding waarin de opdrachtgever krijgt wat hij beoogt en waarin de opdrachtnemer - lees de vervoerder - optimale ruimte krijgt om hier invulling aan te geven?

Op verschillende plekken in het land wordt al geëxperimenteerd om het anders en beter te doen. Het betekent wel dat ook de politiek de vervoerder de ruimte moet geven om met anderssoortige oplossingen te kunnen komen. Nog al te vaak wordt een aanbesteding aan de voorkant helemaal dichtgetimmerd door statenleden en wethouders die allemaal hun eigen eisen stellen. Mijn pleidooi aan deze politici: geef aan wat je bereiken wilt, stel kaders, maar laat de deskundigen met  de goede ideeën komen om te voldoen aan de vraag van de reizigers. ik ben ervan overtuigd dat  we de beste resultaten behalen als de overheden heldere randvoorwaarden stellen waaraan het OV moet voldoen zodat de vervoerders met de meest optimale invulling daarvan kunnen komen. 

Door een podium te creëren voor goede voorbeelden en met elkaar in gesprek te gaan,  kunnen we samen laten zien dat het anders kan. Daarom ben ik er trots op dat ik op 26 maart op het Nationaal Congres OV in het kader van het initiatief Samen op Reis een prijs mag uitreiken aan het ‘beste bestek’. Met de verkiezing willen we innovatie in het OV stimuleren door meer bekendheid te geven aan vernieuwende concepten binnen aanbestedingstrajecten en gaan we op zoek naar aanbestedingen die hierin voorop lopen. We hopen hiermee ook  nieuwe provinciale statenleden te inspireren. Zodat de echte winnaar uiteindelijk de reiziger is. Doet u mee? 

Aanmelden voor de verkiezing kan nog tot 16 februari door een e-mail te sturen naar bestebestek@samenopreis.nu. Voor meer informatie zie de website van Samen op Reis

Marijke van Haaren is voorzitter jury verkiezing beste bestek en voorzitter stichting Zero Emissie Busvervoer. De komende weken kunt u elke maandag een energiecolumn lezen op onze website.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Het Nationaal Energieakkoord plaatste in 2013 de Energietransitie weer bovenaan de politieke agenda!

De provincies hebben de opgaves uit het energieakkoord voortvarend opgepakt. Ze werken daarin intensief samen in de Interprovinciale Samenwerking Energietransitie en Economie (IPS2E). Het Energieakkoord is de eerste stap op een lange weg naar een duurzame samenleving, gebaseerd op een koolstofarme economie.

Wat kunnen provincies bijdragen vanuit hun verantwoordelijkheid voor ruimtelijke ordening, regionale economie en innovatie, mobiliteit en openbaar vervoer, vergunningverlening en handhaving? Dat thema staat volop in de belangstelling bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten op 18 maart 2015.

Een aantal toonaangevende spelers in het energieveld zijn gevraagd om hun uitdaging voor de provinciale rol in de energietransitie in een column uit te spreken. In de komende weken treft u hun ideeën aan op de IPO website, en we hopen dat ze zullen bijdragen aan het debat over de provinciale rol in de Energietransitie.