Financiën

Provincies krijgen geld van het Rijk en hebben daarnaast hun eigen inkomsten. De specifieke uitkeringen die provincies van het Rijk krijgen, zijn voor specifieke doeleinden en kunnen alleen aan dat specifiek doel worden uitgegeven.

Provincies
De inkomsten vanuit het Rijk worden aan provincies toebedeeld via het provinciefonds en via specifieke uitkeringen. De gelden van het provinciefonds behoren tot de algemene middelen van provincies en zijn daarom in principe vrij besteedbaar. Provincies dienen hiervoor in elk geval wel de wettelijke taken te uit te voeren die door het Rijk aan de provincie zijn opgelegd.

De eigen inkomsten van provincies bestaan uit de opbrengsten van de provinciale belastingen, in de vorm van provinciale opcenten op de motorrijtuigenbelasting, en uit opbrengsten uit vermogens en dergelijke. Net als de gelden van het provinciefonds zijn de eigen inkomsten onderdeel van de algemene middelen en dus vrij besteedbaar.

IPO
Het IPO hecht waarde aan goede financiële verhoudingen tussen het Rijk en de provincies. Om dit te waarborgen en waar nodig te verbeteren, neemt het IPO een actief signalerende en verbindende rol in.

De provincies zijn deels afhankelijk van inkomsten afkomstig van het Rijk, zowel in het provinciefonds als de belastingen die de provincie mag heffen. Daarnaast kan nieuwe regelgeving financiële gevolgen hebben voor provincies. Als het Rijk bijvoorbeeld beleid en bevoegdheden decentraliseert naar provincies brengt dat ook financiële gevolgen met zich mee. Daarom is het belangrijk dat het IPO, namens de provincies, om tafel zit met de rijksoverheid om de belangen van provincies te behartigen. 

Op het gebied van financiën staat een aantal onderwerpen voor 2018 en verder op de agenda. Zo adviseert het IPO over de financiële aspecten van het Interbestuurlijk Programma (IBP) en Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Daarnaast vindt op korte termijn een actualisering van het verdeelmodel voor het Provinciefonds plaats ter uitvoering van de motie Veldman/Fokke, op basis van een plan van aanpak van BZK. Uiteraard is het IPO vanuit een adviserende rol hierbij nauw betroffen.

Ook worden met het Rijk afspraken gemaakt over het toegestane EMU-saldo (het gecorrigeerde begrotingssaldo van de gezamenlijke overheden) voor de periode 2019 en verder. In dit verband zullen samen met de provincies acties ondernomen worden, die noodzakelijk en gericht zijn op de monitoring en de beheersing van het EMU-saldo.

Het is wenselijk dat voor enkele fiscale thema’s in overleg met het Rijk knelpunten worden opgelost, zoals voor het BCF (het BTW compensatiefonds) en de CAO voor woningcorporaties. Over de verdere vormgeving van InvestNL zal financiële advisering vanuit het IPO plaatsvinden.

Naar aanleiding van de aanbevelingen door de commissie Depla zullen vervolgacties worden opgepakt en in 2019 verder moeten worden uitgewerkt. Het gaat dan om de evaluatie van de beleidsindicatoren BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) met de intentie voor een nieuwe collegeperiode vanaf 2019 een definitieve set van indicatoren vast te stellen. Tot slot zullen op het gebied van financieel toezicht de, mede naar aanleiding van het IBP, gekozen oplossingsrichtingen in 2019 verder moeten worden uitgewerkt.

Bestuurlijke adviescommissie
De bestuurlijke adviescommissie Financiën onder voorzitterschap van het lid van het IPO-bestuur, mevrouw E. Post, behartigt de taken van het IPO. De bestuurlijke adviescommissie wordt gevormd door de “vakgedeputeerden” uit de provincies. 
‘Ik ben een hartstochtelijk aanhanger van Thorbecke. De provincie is een onmisbare schakel in het bouwwerk van Thorbecke als verbinder tussen rijk en gemeenten.’Elisabeth Post, gedeputeerde Noord-Holland en voorzitter IPO Adviescommissie Financiën

Gerelateerde berichten

Rfv: ‘Kijk bij regionale economie meer naar provincies'

10 juli 2017 - De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) zet in dit advies de vraag centraal wat de betekenis is van de financiële verhoudingen voor (regionale) economisch opgaven. Directe aanleiding voor dit advies is het rapport van de Studiegroep openbaar bestuur Maak verschil, waarin vanuit regionaal economisch perspectief wordt gekeken naar de bestuurlijke inrichting van Nederland. In het advies van de Rfv staat de vraag centraal wat de betekenis is van de financiële verhoudingen voor (regionale) economisch opgaven.
Lees meer

Eerste Kamer neemt wetsvoorstel verdeelmodel in behandeling

10 februari 2017 - De Tweede Kamer heeft vorige week unaniem het wetsvoorstel vereenvoudiging verdeelmodel provinciefonds gesteund. Deze week heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel in behandeling genomen. Provincies rekenen er op dat de nieuwe verdeling nu snel en met terugwerkende kracht vanaf 1 januari zal gelden.
Lees meer

Nieuw verdeelmodel provinciefonds: eenvoudig en transparant

16 december 2015 - Het IPO-bestuur van 10 december is unaniem tot overeenstemming gekomen over een nieuw verdeelmodel voor het provinciefonds. Het nieuwe verdeelmodel, dat is uitgewerkt door een externe commissie onder leiding van mr. Geert Jansen, is eenvoudiger en transparanter dan het oude model en sluit beter aan bij de kerntaken van de provincies. IPO-voorzitter Remkes: “De commissie is er in geslaagd een zeer complex model te vereenvoudigen, waarmee bij uitstek recht wordt gedaan aan de provinciale autonomie”. Het rapport ‘Redelijk Verdeeld’ waarin het nieuwe verdeelmodel is opgenomen, is aan minister Plasterk van BZK aangeboden met het verzoek om het nieuwe verdeelmodel per 1 januari 2017 in te voeren en hiervoor de financiële verhoudingswet aan te passen.
Lees meer