De rol van de overheid

Overheden kunnen eveneens energieprojecten financieren. Deze rol van de overheid moet dan wel additioneel zijn ten opzichte van andere financiers, zoals banken. Alleen als er geen andere private financiers beschikbaar zijn kan de overheid hier een rol spelen. De overheid kan op verschillende wijze een rol spelen als financier.

Directe financiering

Overnemen of verlagen van risico’s

Stimulerend effect van overheidsfinanciering
Naast directe financiering door een overheid kan een overheid haar financiële instrumenten ook inzetten om een stimulerend effect te bereiken. Bij een subsidie is dit evident, omdat er gratis geld wordt gegeven. Bij het verstrekken van leningen of garanties wordt het stimulerende effect bereikt doordat er een niet-marktconforme rente of premie in rekening wordt gebracht. Voor de business case van het energieproject betekent dit een verlaging van kosten en dus een rendabeler project.

Revolverende fondsen
Op dit moment is er een aantal overheden die opteren voor een zogenoemd ‘revolving fund’, oftewel een ronddraaiend fonds. De idee is dat een overheid tijdelijk middelen beschikbaar stelt. De uitgezette middelen moeten dus weer terug worden betaald, eventueel met rente of door betaling van een rendement. De middelen die in het revolverende fonds terugvloeien kunnen opnieuw worden ingezet voor het bereiken van het beleidsdoel. Idealiter dekken met de inkomsten, zoals de rente, alle kosten en risico’s zodat het fonds niet meer hoeft te worden bijgevuld.

Het fonds-karakter van een revolving fund betekent dat de ingezette middelen los komen te staan van de begroting van een overheid en daarmee minder gevoelig zijn voor politieke beslommeringen. Het fonds kan daarbij worden opgezet in een aparte juridische entiteit – bijvoorbeeld een stichting of een NV – met als specifieke doel om het beheren van het fonds. Het ligt voor de hand het beheer vervolgens aan een professionele fondsmanager over te laten.

*terug naar stap 4

Voorbeelden stap 4 Rol van de overheid

Een bekend "revolving fund" zijn de gemeentelijke fondsen die zijn ondergebracht bij stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeente (SVn). Hierin zijn 'geoormerkte' middelen ondergebracht. Uit hun revolving fund verstrekken de gemeenten 'zachte' leningen aan derden. Moesten de eerste deelnemers in 1996 nog met een verdubbelingsbijdrage over de streep worden getrokken, negen jaar later omhelzen 185 van de 480 gemeenten het financieringsinstrument revolving fund. Verder hebben BNG en Triodos recentelijk het Duurzaamheids Fonds Nederland opgezet waar overheden middelen in kunnen storten en trekkingsrechten in het fonds kunnen krijgen.