Experimentele kunst
IPO Zomercolumn Wybren Jorritsma

‘Het oude denken, dat de programmeur zijn ding deed en jij dat maar mooi moest vinden is voorbij. Samen doen, dat is van deze tijd.’ Muziekcentrum Neushoorn te Leeuwarden staat nog in de steigers maar geeft in een interview in de Leeuwarder Courant (26 juni j.l.) haar visie op het toekomstig functioneren van dit poppodium avant la lettre. Het wordt een broedplaats waar bezoekers, medewerkers, artiesten en studenten in co-productie een brede programmering neer zullen zetten met op het hoofdmenu vernieuwende popmuziek en verrassend onderwijs. Een mix van produceren en consumeren dus.  Als voorgerecht of toetje komt de bezoeker in aanraking met biologisch verantwoord eten en drinken, in aansluiting op wat je bij sommige innovatieve festivals al ziet gebeuren.

 

wybren jorritsma.jpg

Visie en lef
De overheid speelt in dit voorbeeld een faciliterende rol door het verstrekken van subsidie. Het is goed dat je als ambtenaar geen bepalende stem hebt in het creatief inhoudelijke concept, al kan er zeker veel geleerd worden van dergelijke kunstzinnige ondernemende heren en dames. Voor de grote regionale, maar ook mondiale uitdagingen op het gebied van economie, klimaat en armoede zijn vernieuwing, visie en lef nodig, maar de klassieke aanpak van een centrale organisatievorm die het allemaal wel even regelt is voorbij. Het grote bedrijfsleven is zich daar inmiddels bewust van, getuige een interessante verklaring en oproep van de Unilever-CEO; minder werken vanuit risicobeheersing, maar actief gezamenlijk (profit en non profit) de uitdagingen aanpakken. De rol van creativiteit en cross-sectoraal innoveren zijn voor het vinden van oplossingen voor strategische vraagstukken van dit formaat essentieel, dat kun je simpelweg niet alleen.
 
Denkers en doeners
Sinds het boek van Richard Florida, The Rise of the Creative Class werken veel steden aan creatieve broedplaatsen om de stad aantrekkelijk te maken voor de verscheidene bevolkingsgroepen. De economische dynamiek die daardoor ontstaat is deels te verklaren door de aanwezigheid en toename van de creatieve industrie in beroepen als kunstenaars, reclamemakers, journalisten en ontwerpers. Maar de dynamiek ontstaat vooral ook door de interactie van creatieve mensen met anderen, zoals wijkagenten, zakenlui, docenten en ambtenaren. Daardoor leren ook deze mensen creatief om te gaan met complexe situaties. Kunstenaars zijn naast denkers, vooral ook aanstekelijke doeners. Daar is veel van te leren.
 
Europese uitdagingen
Deze multidisciplinaire manier van werken is de kernpropositie van Leeuwarden-Fryslân 2018, Culturele Hoofdstad van Europa. De zogenaamde Iepen Mienskip, oftewel Open Gemeenschap, als toekomstig samenwerkingsmodel. De kracht van het eigene, het lokale wordt gecombineerd met nieuwe kennis en invloed van buiten. Middels culturele en kunstzinnige evenementen wordt er sociaaleconomisch geëxperimenteerd, worden er vragen gesteld en oplossingen gezocht voor uitdagingen op het gebied van economie, ecologie, energie en sociale participatie. Om zo op een vernieuwende manier samen te werken aan regionale, maar in feite ook Europese uitdagingen. Ook hier denkt en doet het bedrijfsleven actief mee.

De rol van de provincie en gemeenten is bij Leeuwarden-Fryslân 2018 wederom die van subsidieverstrekker, maar ook faciliterend door personeel beschikbaar te stellen, netwerken te koppelen en beleidsruimte te creëren. Met name dat laatste vind ik interessant omdat hier een mooie parallel kan ontstaan tussen beleid en uitvoering. Waar uitvoering traditioneel volgend was op beleid, zal dat in toenemende mate andersom gebeuren. Learning by doing.

Experimentele kunst
Als er een ding is dat ik geleerd heb in mijn periode als Jonge Ambtenaar van het Jaar, is het dat landelijk en regionaal de overheid, maar ook andere maatschappelijke organisaties meer dan ooit open staan voor nieuwe werkwijzen waarbij er gebruik wordt gemaakt van externe creativiteit, expertise, en initiatieven. Maar wat ik ook heb gezien is dat hier op een vernieuwende manier op te anticiperen nog erg lastig is. Er zal bij overheden, ook op competentieniveau een paradigmashift plaats moeten vinden waarbij het maakbaarheidsdenken, vervangen wordt door het faciliteren en ondersteunen van oplossingen en initiatieven, aangedragen door derden. Samenwerken dus, waarbij de uitkomst nog niet altijd vaststaat. Als experimentele kunst.
 

Over de auteur: Wybren Jorritsma is projectmanager bij de provincie Fryslân. In 2014 was hij Jongere ambtenaar van het jaar

------------------------------------------------------------------ZON.jpg

Over de 'IPO Zomercolumn': In de ‘IPO Zomercolumn’ wordt vanuit een fris, een
nieuw, of ander perspectief een voor provincies belangrijke dossier belicht. De – speciaal voor deze gelegenheid genodigde –columnist is inhoudelijk betrokken bij en
provinciaal begaan met het dossier. Een overzicht van alle bijdragen aan de 2015 ‘IPO Zomercolumn’ treft u aan op de overzichtspagina.