De kansenkaarten van Noord-Holland: een heldere tool voor circulair beleid

05 maart 2018

Hoeveel grondstoffen en energie gaat er om in de verschillende bedrijfsclusters in Noord-Holland? Dat wilden ze bij de provincie weleens weten. Per cluster werden gegevens verzameld en in beeld gebracht op kansenkaarten. Projectleider Nic Grandiek: ‘Het is een heldere tool geworden voor het provinciaal beleid: we weten nu aan welke knoppen we moeten draaien om tot een volledig circulaire economie te komen in onze regio.’

De grote vraag op het gebied van circulaire economie is: Hoe gaan we om met grondstoffen en energie en hoe zouden we die beter kunnen benutten? In Noord-Holland, een van de meest bedrijvige provincies van Nederland, wilde men letterlijk in kaart brengen wat de status was in de eigen regio op dit gebied.

De provincie huurde in 2015 een extern bureau in om de relevante data te verzamelen. Het resultaat: per cluster een kansenkaart met informatie over werkgelegenheid, omzet, aantal bedrijven, energiegebruik en afvalproductie.

Hoe kan circulaire economie de regio versterken?
Nic Grandiek was vanuit de provincie vanaf het begin als projectleider betrokken bij het project: ‘De vraag die we wilden beantwoorden was: Hoe kan circulaire economie de regio versterken? En welke rol kan de provincie daarin spelen? De kansenkaart is inmiddels een handige tool gebleken en een fundament voor de ontwikkeling van het beleid.

Het geeft een heel helder beeld van de situatie. Tata Steel is bijvoorbeeld een belangrijke speler binnen de metaalindustrie. Het bedrijf biedt veel werkgelegenheid, maar gebruikt tegelijkertijd – uiteraard – veel energie: omgezet in symbolen komt dat neer op 17.000 windmolens.

Concreter kun je het niet weergeven. Dat maakt de kansenkaart als tool zo bruikbaar. Het biedt een helder uitgangspunt en kaarten zijn eenvoudig met elkaar te vergelijken. Het geeft daarom duidelijk weer waar de kansen liggen.’

Duurzaamheid is geen bedreiging, maar een kans
En die kansen móet je pakken, volgens Nic: ‘Als je nu gaat anticiperen op het feit dat er grondstoffenschaarste gaat komen, en de economie zo gaat inrichten dat het geen bedreiging is, dan biedt duurzaamheid juist kansen. De verliezers in de toekomst zijn de bedrijven die hier niet op anticiperen. Als provincie dien je daarop in te spelen en dat voor te zijn. Onze rol is vooral stimuleren en verbinden.

We doen dat door financiële middelen te verstrekken vanuit het Duurzaamheidsfonds en het PIM-fonds. Hiermee proberen we circulaire economie binnen het MKB ‘aan te jagen’. We financieren ook een cursus aanbod voor bedrijven, de zogenaamde Circular Business Design Tracks. Managers van bedrijven krijgen hier les over circulaire economie en gaan met elkaar het productieproces van een bedrijf bekijken en proberen circulair te maken. Zo leren bedrijven dat hun producten een onderdeel van ketens zijn en dat alle onderdelen van de keten weer als grondstof hergebruikt moeten worden.

De provincie kijkt ook naar het eigen bezit: ‘Onze eigen gebouwen, bruggen, viaducten, damwanden moeten op een zeker moment weer worden vervangen. We gaan bekijken hoe we deze helemaal circulair kunnen maken. En al onze provinciale wegen, in totaal 700 km, ook daarvoor brengen we in kaart hoeveel grondstoffen en energie hier in omgaan en wat hierin kan worden verbeterd. Zo geef je zelf het goede voorbeeld en prikkel je het bedrijfsleven. Als ‘launching costumer ’, zoals dat heet, door zelf circulaire uitvragen te gaan doen.’

kanskaart.png

Bron: Provincie Noord-Holland
 
Kansenkaart als uitgangspunt
Nic gaat vaak ‘het land in’ om te vertellen over de kansenkaarten: ‘Ik krijg alleen maar positieve reacties, goede vragen en verzoeken. Na afloop van een bijeenkomst werd ik eens aangesproken door een manager van een groot bouwbedrijf. Hij was bezig met een opdracht om twee bruggen in de provincie te vervangen. Ik heb hem in contact gebracht met de B&U, de uitvoeringsdienst van de provincie. Samen zijn ze verder gegaan, met als insteek de bruggen volledig circulair te gaan bouwen.’

Ook vanuit de MRA-regio (Metropool Regio Amsterdam) en de Kop van Noord-Holland wordt samengewerkt om de circulaire economie te bevorderen.  Met name op gebied van het thema biomassa worden diverse initiatieven opgepakt. ‘En zo zijn er nog veel meer partijen die meer over onze aanpak willen weten. Noord-Holland is een koploper en gaat nu ook samen met de andere provincies aan de slag om vanuit de provinciale verantwoording circulaire economie aan te jagen.’

Nic had van tevoren niet kunnen bedenken dat de ontwikkeling van de kansenkaarten zoveel nieuwe initiatieven zou generen: ‘De kansenkaart wordt nu ook echt ingezet als uitgangspunt voor het beleid. Je kan hiermee dwingender sturen op de toekomstige aanpak. In de Actieagenda Circulaire Economie 2017-2020 is uitgewerkt hoe we de komende jaren de middelen en instrumenten gaan inzetten. Uiteindelijk moeten we allemaal veranderen om het doel te halen: een volledig circulaire economie in 2050.’

Kansenkaarten provincie Noord-Holland


Gerelateerde berichten

Meld je aan voor congres Revitalisering vastgoed

09 juli 2018 - Om ruimtelijke kwaliteit te vergroten en leegstandcijfers te verlagen is regionale afstemming hard nodig. Het IPO houdt daarom op 10 september in Amersfoort de werkconferentie ‘Revitalisering vastgoed, Nederland (ver)bouwt’.Je kunt je vanaf nu voordit congres aanmelden. 
Lees meer

EFRO helpt chirurgische zorg te verbeteren

02 juli 2018 - Voor provincies staat er de komende tijd het nodige op het spel. Er wordt onderhandeld over de Europese fondsen voor de periode 2021-2027. Het Europese fonds Regionale Ontwikkeling (EFRO) is van groot belang voor onze regionale economische groei en werkgelegenheid. Maar: in hoeverre blijven de bijdragen hieraan vanuit Europa behouden? Het IPO verzamelde voorbeeldprojecten die laten zien hoe waardevol EFRO is als fundamentele pijler onder de regionale economie. Vierde deel van een serie: hoe EFRO chirurgen wereldwijd met elkaar verbindt, met Nederland als centraal middelpunt.
Lees meer

200 miljoen euro voor het MKB

02 juli 2018 - De ministerraad heeft op voorstel van staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (EZK) ingestemd met het MKB-Actieplan. De afgelopen maanden maakte de staatssecretaris een ‘MKB-tour’ door Nederland en sprak met ondernemers over hun drie grootste uitdagingen: personeel, digitalisering en financiering. Het MKB-actieplan helpt het midden- en kleinbedrijf met het oplossen hiervan. Het kabinet stelt tot en met 2021 hiervoor 200 miljoen euro beschikbaar.
Lees meer