“Eén euro investeren, tenminste drie euro terug op Gelderse bodem”

06 mei 2014

“In een tijd waarin het financiële systeem aan het veranderen is, waarin je serieus rekening moet houden met marktfalen, en waarin het uitblijven van successen onderwerp is van politieke discussie is, heeft de provincie Gelderland een vooruitstrevende stap gezet met de oprichting van het Topfonds Gelderland.” Bert Ravelli, projectleider revolverende middelen bij de provincie Gelderland, heeft jarenlange ervaring met de start en ontwikkeling van publiek-private investeringsfondsen. Het Topfonds Gelderland, de kern van revolverende middelen, ziet hij als “het stapje verder” na de directe investeringsfondsen. “Het Schatkistbankieren en de Wet Hof geven de setting waarin we Topfonds Gelderland ontwikkelen nog een extra ingewikkelde dimensie mee”.   

De idee achter Topfonds Gelderland is “één euro investeren, op termijn tenminste 3 euro terug op Gelderse bodem”. De provincie Gelderland is co-financier van het Topfonds en hanteert de multiplier van drie bij de succesvolle economische sectoren. In de economische realiteit is dat een streefgetal, geen harde garantie. In juli 2013 is het fonds gestart met € 88 miljoen. Eind 2014 zijn alle middelen uitgeput stelt Ravelli. Het fonds richt zich op ontwikkeling van de topsectoren en op die sectoren die voor de Gelderse economie van belang zijn. “Zo is de maakindustrie door de Staten van Gelderland aan het rijtje toegevoegd.” Op dit moment wordt bekeken of er later in het jaar extra sectoren worden meegenomen. Ravelli wijst op de cultuursector, “het bevorderen van cultureel ondernemerschap”, op de vrijetijdseconomie, landgoederen en de  logistieke hoek.

De werkwijze van het Topfonds is tweeledig. “We werken fund to fund waarbij het Topfonds met andere partijen -die al een fonds hebben- samen een nieuw marktfonds opzet.” Ten tweede wordt het bestaande Innovatie en Investeringsfonds Gelderland (IIG), dat direct investeert in Gelderse bedrijven, nu ook bij het Topfonds ondergebracht. Het beheer van het Topfonds ligt niet bij de provincie Gelderland. “De politiek heeft besloten  het geld op afstand te zetten. De politiek en de ambtenarij zijn dan ook niet betrokken bij de dagelijkse gang van zaken. Controle en eventuele bijsturing vinden achteraf plaats”. PPM Oost managet nu in opdracht van de provincie het Topfonds. “PPM Oost voldoet als investeringspoot van de Oost-Nederlandse ontwikkelmaatschappij Oost NV aan de Europese marktconforme definitie waardoor we ons bijvoorbeeld geen zorgen hoeven te maken over ongeoorloofde staatssteun” aldus Ravelli.

Durfinvesteerder Aglaia Oncology Fund, gericht op de ontwikkeling van innovatie kankertherapieën, is één van de samenwerkende partijen met het Topfonds Gelderland. Medeoprichter van Aglaia Karl Rothweiler stelt dat het “niet eenvoudig is middelen te vinden voor de vroege fase van ondernemingen waarin wij actief zijn. De provinciale betrokkenheid is daarom van grote waarde.” Hij wijst erop dat institutionele beleggers sinds de financiële crisis veel meer risicoschuw zijn geworden. “Investeren in kankertherapieën is niet alleen een riskante belegging, het vergt veel geduld, en heeft ook nog eens een zeer grote kapitaalbehoefte”. Topfonds Gelderland heeft inmiddels aangegeven te zullen investeren in het tweede Oncology Fund van Aglaia.

Het motto van het Topfonds is niet voor niets ‘participeren in durven en doen’. Ravelli benadrukt dat de omslag naar investeren met revolverende middelen, afstand nemen van het geijkte subsidieverstrekkende systeem ook bij de beleidsmakers een cultuuromslag in denken en doen vergt. Een mooi symbool van die omslag is de investeringsinstructie van de Staten van Gelderland: ‘Expliciet insluiten’, dus geen uitsluiten van sectoren of ontwikkelingen, maar ‘U zult investeren in’. “De structurele cultuursubsidies worden afgebouwd, terwijl cultuur wel belangrijk is voor onze regio. Ik had dan ook niet durven dromen dat we nu overwegen cultuur ‘expliciet in te sluiten’ in onze investeringsagenda” aldus Ravelli. Het is inderdaad een kwestie van durven en doen!

‘Topfonds Gelderland’ is een succesvol voorbeeld van provinciale taakuitoefening dat door de provincie Gelderland is ingebracht in het gezamenlijk proces van alle provincies en het IPO voor de aanscherping van het profiel van provincies naar de toekomst (“Profiel Provincies”). Tijdens drie bijeenkomsten zijn de succesprojecten van de provincies op creatieve wijze gepresenteerd voor de uitwisseling van “best practices” en “lessons learnt”. De projecten van de provincies vormen de basis voor Kompas2020. Zo vormen de maatschappelijke prestaties de basis voor de provincie van de toekomst. ‘Topfonds Gelderland’ is op 20 maart gepresenteerd. De heer Karl Rothweiler was gastspreker van de provincie Gelderland bij de presentatie.     

Meer informatie over het project en de profielbijeenkomsten op 30 januari, 20 maart en 3 april 2014 op de "Profiel Provincies"-pagina      


Gerelateerde berichten

Rfv: ‘Kijk bij regionale economie meer naar provincies'

10 juli 2017 - De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) zet in dit advies de vraag centraal wat de betekenis is van de financiële verhoudingen voor (regionale) economisch opgaven. Directe aanleiding voor dit advies is het rapport van de Studiegroep openbaar bestuur Maak verschil, waarin vanuit regionaal economisch perspectief wordt gekeken naar de bestuurlijke inrichting van Nederland. In het advies van de Rfv staat de vraag centraal wat de betekenis is van de financiële verhoudingen voor (regionale) economisch opgaven.
Lees meer

Eerste Kamer neemt wetsvoorstel verdeelmodel in behandeling

10 februari 2017 - De Tweede Kamer heeft vorige week unaniem het wetsvoorstel vereenvoudiging verdeelmodel provinciefonds gesteund. Deze week heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel in behandeling genomen. Provincies rekenen er op dat de nieuwe verdeling nu snel en met terugwerkende kracht vanaf 1 januari zal gelden.
Lees meer

Nieuw verdeelmodel provinciefonds: eenvoudig en transparant

16 december 2015 - Het IPO-bestuur van 10 december is unaniem tot overeenstemming gekomen over een nieuw verdeelmodel voor het provinciefonds. Het nieuwe verdeelmodel, dat is uitgewerkt door een externe commissie onder leiding van mr. Geert Jansen, is eenvoudiger en transparanter dan het oude model en sluit beter aan bij de kerntaken van de provincies. IPO-voorzitter Remkes: “De commissie is er in geslaagd een zeer complex model te vereenvoudigen, waarmee bij uitstek recht wordt gedaan aan de provinciale autonomie”. Het rapport ‘Redelijk Verdeeld’ waarin het nieuwe verdeelmodel is opgenomen, is aan minister Plasterk van BZK aangeboden met het verzoek om het nieuwe verdeelmodel per 1 januari 2017 in te voeren en hiervoor de financiële verhoudingswet aan te passen.
Lees meer