‘Grenzeloos gunnen’ bij gemeentelijke herindeling Groningen

02 juni 2014

“Het getuigt van bestuurlijke moed. Het is een toekomstbestendige oplossing waarmee Noord Nederland de komende vijftig jaar vooruit moet kunnen.” Lambert Zwiers, directeur VNO-NCW Noord, is onder de indruk van het proces van de grootschalige gemeentelijke herindeling in de provincie Groningen. “Het is geen project wat je elke vijf jaar opnieuw oppakt”. Onder de noemer ‘Grenzeloos Gunnen’ wordt gestreefd naar 5 tot 6 gemeenten in plaats van de huidige 23. Zwiers waardeert de mogelijkheden die de werkgevers hebben gekregen om mee te denken bij de grootschalige herindeling. Hij legt uit hoe dat zo gekomen is….

“Wij hebben bestuurlijke slagkracht nodig. We hebben een kwalitatief goed bestuurlijk Noord-Nederland nodig als werkgevers.” Zwiers legt uit waarom. “Een gesprekspartner die blijk geeft goed ingevoerd te zijn in de belangen, de mogelijkheden en onmogelijkheden voor het bedrijfsleven is van grote waarde. We hebben vaak te maken met complexe projecten, met vraagstukken van vestiging en uitbreiding. We zien dan graag mensen aan de andere kant van de tafel die snel begrijpen, handelen en helpen.” Naast de kwaliteit van het bestuur wijst Zwiers op de voordelen van gemeentelijke schaalvergroting voor het bedrijfsleven. “Grote gemeenten hebben meer spankracht en meer slagkracht om bedrijven te bedienen.”

Het bleef niet bij woorden want de “werkgeversorganisatie heeft een onderzoek laten doen naar regio’s in Noord-Nederland met sociaaleconomische, maatschappelijke en bestuurlijke homogeniteit. Regio’s die uit verschillende invalshoeken gelijkenis en samenhang vertonen.” De studie heeft VNO-NCW vervolgens aangeboden aan de provincie en de gemeenten om een bijdrage te leveren aan het debat over bestuurlijk Noord-Nederland. Het belangrijkste advies was de stimulerende rol die de provincie moest nemen om de bestuurlijke schaalvergroting te realiseren. Met de aanbieding begon het balletje voor Zwiers harder te rollen…. “We werden in de gelegenheid gesteld te spreken met de commissie Janssen (adviescommissie naar de herindeling) en onze argumenten kenbaar te maken. We hebben formele en informele mogelijkheden gehad onze visie toe te lichten.”

Er is volgens Zwiers zeker iets gedaan met de input vanuit de werkgeversorganisatie. “Ons advies was gebaseerd op drie uitgangspunten. Probeer gemeenten te vormen die samenhang vertonen vanuit diverse invalshoeken. Kies voor gemeenten met een sterke centrumplaats en voor gemeenten die een gediversifieerde economie in zich hebben.” Een sterke centrumplaats - daar waar het ziekenhuis is, waar de scholen staan - helpt bij het creëren van eenheid: “de verzorgende rol ten opzichte van het omliggend gebied”. Een gebied met een eigen gediversificeerde economie is “beter in staat de toekomstopgaven het hoofd te bieden” aldus Zwiers.

“De provincie heeft de juiste balans gevonden tussen draagvlak van onderop en een stukje sturing van bovenaf. En met een duidelijke tijdsplanning. Als zo een proces doorsukkelt is het dodelijk, dan kan je het maar beter halverwege afkappen”. De provincie en de gemeenten hebben zich volgens Zwiers goed aan de tijdplanning gehouden. Het betekent echter niet dat het proces in zijn geheel voorspoedig verloopt. “De verkiezingsuitslag (gemeenteraadsverkiezingen) dreigt wat zand in de wielen te strooien. Dat betreuren wij. Het baart ons zorgen.” In een enkel geval heeft de nieuwe gemeenteraad het besluit van de voorgangers over de herindeling “per kerende post teruggedraaid. Gelukkig kiezen de meeste voor continuïteit. Maar ja….” zegt Zwiers “dat is nu democratie…..”           

De provincie Groningen heeft het project Grenzeloos Gunnen ingebracht in het gezamenlijk proces van alle provincies en het IPO voor de aanscherping van het profiel van provincies naar de toekomst (“Profiel Provincies”). Tijdens drie bijeenkomsten zijn de succesprojecten van de provincies op creatieve wijze gepresenteerd voor de uitwisseling van “best practices” en “lessons learnt”. De projecten van de provincies vormen de basis voor Kompas2020. Zo vormen de maatschappelijke prestaties de basis voor de provincie van de toekomst. Op 3 april heeft de presentatie van Groningen plaatsgevonden.


Gerelateerde berichten

Provincies lanceren podcastserie voor aspirant statenleden

16 augustus 2018 - “Wat doet een statenlid? Is het iets voor mij? Wat kun je ermee bereiken? Kan ik het combineren met mijn werk en privéleven?” Statenleden tussen de twintig en veertig jaar vertellen in een podcastserie wat erbij komt kijken om provinciaal statenlid te zijn en waarom zij zich verkiesbaar stelden.
Lees meer

‘Ook als commissaris wil ik een burgervader zijn’

27 juli 2018 - Andries Heidema is sinds 11 juli commissaris van de Koning in Overijssel. Jarenlang was hij burgemeester en ook als commissaris wil Heidema een soort burgervader zijn.” We leven in een samenleving waarin veel mensen met onzekerheden te maken hebben. De grootste uitdaging is om mensen zich thuis te laten voelen.”   
Lees meer

IPO-jaarcongres 2018 over het Europa van de regio’s

09 juli 2018 - ‘Europa van de regio’s: kies uw toekomst’. Dit is het thema van het IPO-jaarcongres 2018, dat op 11 en 12 oktober in Brussel gehouden wordt. Het congres gaat over de thema’s waar we, als provincies, inspraak en invloed willen hebben op het beleid dat in de Europese Unie wordt gemaakt.  
Lees meer