Het interbestuurlijk programma: wanneer, waarom en hoe?

11 december 2017

De totstandkoming van het Interbestuurlijk Programma … het zal toch niet zo lang duren als de formatie van afgelopen zomer? Iedereen is nieuwsgierig: Met wie wordt er gesproken? Waarover?

En wat wordt het resultaat?

Michiel Koetsier (provincie Gelderland) is ‘ingevlogen’ om invulling te geven aan het programma, samen met een zogenaamde kopgroep: “We zijn nog zoekende, maar er is een duidelijk doel: een set heldere spelregels voor onderlinge samenwerking tussen de departementen, gemeenten, waterschappen en provincies. Vertrekpunt is het besef dat belangrijke maatschappelijke opgaven niet door één overheid kunnen worden opgelost. In de gezamenlijke aanpak zijn wederzijdse afhankelijkheid, gelijkwaardigheid, partnerschap en gedeelde verantwoordelijkheid sleutelwoorden.”

Ze zijn al een aantal weken hard aan de slag, de zogenaamde kopgroep:
Henry Meijdam (IPO), Hester Menninga (IPO), Johan Osinga (Overijssel),
Marcel Visser (Zuid-Holland), Henri Kool (Utrecht), Harrold Lesschen
(Zuid-Holland) en Michiel Koetsier (Gelderland).

De kopgroep werkt toe naar een set van heldere spelregels voor onderlinge samenwerking tussen de departementen, gemeenten, waterschappen en provincies. En ze formeren op hoofdlijnen een kapstok voor verschillende thema’s die als basis dient voor de toekomstige samenwerking met de departementen.

Hun belangrijkste doel is een optimale samenwerking tussen de overheden zodat er rond belangrijke maatschappelijke opgaven een meer gezamenlijke aanpak tot stand komt. Michiel: “Daarvoor brengen wij het gesprek tussen de overheden op gang. Alleen als we het samen eens zijn, elkaar begrijpen en met elkaar in gesprek zijn geweest, kunnen we daarna in de praktijk doen wat nodig is.

Het uiteindelijke doel is te komen tot een gelijkwaardig partnerschap (één overheid) en het is een goede manier om ons als een stevige gesprekspartner te tonen.”

De belangrijkste vragen die ze willen beantwoorden: Hoe kunnen we als decentrale overheden het beste met elkaar samenwerken? Wat is daarvoor nodig? En wat is het vertrekpunt? Waar staan we op dit moment?

Helder kader en zelfbewuste opstelling
Michiel Koetsier, de programmaleider van het IBP, constateerde tijdens een bijeenkomst van diverse decentrale overheden dat er onderling nog weinig connectie is: “In een werkgroep over Regionale Economie pleitte iedereen alleen maar voor zijn eigen onderwerp vanuit zijn eigen achtergrond en werkplek. De terugmelding plenair was dat dit nogal een lastig thema was. Ik heb toen in de groep gegooid dat het juist daarom een goed onderwerp is voor het IBP.

Het is toch zot dat mensen langs elkaar heen werken, terwijl ze allemaal in het zelfde gebied bezig zijn met onderwijs, de arbeidsmarkt en participatie en met bedrijven die behoefte hebben aan goed opgeleid personeel dat hun bedrijf kan bereiken. Bovendien verbaasde het me, blijkbaar was men helemaal niet zo goed op de hoogte van de kennis en kunde van de andere partijen, terwijl er toch ook goede praktijkvoorbeelden zijn. Na deze oproep veranderde de sfeer en werd er beter naar elkaar geluisterd.

Er was bijna opluchting, want de aanwezigen ontdekten dat ze ook van de ander konden leren en dat de sleutel voor hun probleem bij een ander kon liggen. Mooi om te zien dat een grote groep zich enthousiast meldde voor een vervolggesprek.”

Kortom, optimale samenwerking is vereist. Maar hoe kom je tot optimale samenwerking? Koetsier: “Het belangrijkste is een helder kader. Zoals gezegd, een set met spelregels waaraan elke partij moet voldoen. En (!) er is een zelfbewuste instelling van de provincies nodig. We moeten het Rijk niet alleen gaan vragen wat we nodig hebben, maar ook laten zien wat we te bieden hebben. Zo kunnen we elkaar verrijken.”

Ook al kost het nog de nodige inzet van alle betrokkenen en is de deadline nabij, toch is Koetsier hoopvol: “We willen een vliegende start maken in de samenwerkingsafspraken met het Rijk, zodat we als interbestuurlijk samenwerkende overheden onze doelen voor de komende jaren bereiken!”

Het streven is in januari 2018 een eerste concept van het IBP te kunnen presenteren.


Gerelateerde berichten

IPO-jaarcongres 2018 over het Europa van de regio’s

09 juli 2018 - ‘Europa van de regio’s: kies uw toekomst’. Dit is het thema van het IPO-jaarcongres 2018, dat op 11 en 12 oktober in Brussel gehouden wordt. Het congres gaat over de thema’s waar we, als provincies, inspraak en invloed willen hebben op het beleid dat in de Europese Unie wordt gemaakt.  
Lees meer

Woonplaatsvereiste gedeputeerden versoepeld

05 juli 2018 - Gedeputeerden en wethouders kunnen langer buiten de provincie of gemeente wonen waarin zij werken. Het wetsvoorstel dat dit regelt is aangenomen door de Tweede Kamer.
Lees meer

Jan Jacob van Dijk over het IBP: ‘Samenwerking is geen keuze’

08 juni 2018 - Samenwerking tussen overheden is geen keuze. “We ontkomen er niet aan. Alleen met samenwerking komen we verder”, zo kijkt Jan Jacob van Dijk naar het interbestuurlijk programma. Van Dijk nam eind mei afscheid als gedeputeerde in Gelderland en bestuurslid van het IPO. We vroegen hem naar zijn visie op het IBP, waarin het IPO met het rijk, VNG en Unie van Waterschappen afspraken heeft gemaakt om samen een aantal grote maatschappelijke opgaven aan te pakken.
Lees meer