"Internationalisering maakt integraal onderdeel uit van de Limburgse agenda” - interview Stefan Kupers

10 juni 2014

Het ‘regent’ grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in Limburg. “Te lang was er sprake van concepten die bleven hangen in  goedbedoelde wenselijkheden. Nu boeken we vooruitgang: veel concrete projecten in uitvoering.” Stefan Kupers, bestuursstrateeg internationalisering bij de provincie Limburg, benadrukt de “complexe, uitdagende situatie” die ten grondslag ligt aan het verwezenlijken van de grensoverschrijdende samenwerking “met vijf bestuurlijke entiteiten, veel verschillende steden, drie talen in drie landen”. Daar tegenover plaatst hij de welkome positieve houding vanuit de volkscultuur. “De mensen voelen van oudsher een grotere mate van verbondenheid met de buurregio’s om hen heen dan met de verre Randstad”.

“We doen het als provincie zeker niet alleen. Scholen, ziekenhuizen, politie. Ze werken samen over de grens heen. Het leeft dus gelukkig bij veel meer instellingen in de samenleving dan alleen bij de provincie. Geografie en historie dragen ook een flink steentje bij. Kupers legt uit dat Limburg een relatief jonge provincie is die in de 19e eeuw nog geruime tijd deel uitmaakte van België en Duitsland. Limburg heeft ook een lange grens die op sommige plekken slechts zes kilometer breed is. “Het buitenland is in de hele provincie fysiek enorm dichtbij” stelt Kupers. “Limburg is in die zin de vooruitgestoken hand van Nederland naar Europa.” Niet alleen voor Limburg geldt deze uitgestoken hand. Kupers stelt in bredere zin dat de grensprovincies “in toenemende mate een vertegenwoordigende rol voor Nederland naar de buurlanden en buurregio’s” vervullen.

De Technologische Top Regio Eindhoven-Leuven-Aken (TTR ELAt) is een grensoverschrijdend innovatie-concept dat geleid heeft tot concrete samenwerking. “We versterken de economische samenwerking door de aanwezige kwaliteiten met elkaar te verbinden”. In de euregio zijn niet alleen veel kennisinstellingen gevestigd die innovatie bevorderen, maar ook verschillende bedrijven en onderwijscampussen. Dankzij een euregionaal innovatiefonds (GCS) vindt nu een 20-tal grensoverschrijdende innovatieprojecten plaats. Kupers noemt meer voorbeelden. Op gebied van life science werken de ziekenhuizen van Maastricht, Aken en het onderzoekscentrum in Jülich samen aan onderzoek met behulp van ultrasterke  scanners. Op de Chemelot-campus wordt in twee nieuwe onderzoeksinstituten hoogwaardig onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van biomedische en biobased materials door de technische universiteiten van Eindhoven, Aken (de RWTH) en de Universiteit Maastricht. In het tuinbouwgebied rondom Venlo groeit de samenwerking met de Duitse buren rondom voeding. “Limburg gaat niet alleen voor de economie, maar ook voor cultuur en arbeidsbeleid de grensoverschrijdende samenwerking aan. Internationalisering maakt integraal onderdeel uit van de Limburgse agenda” aldus Kupers.

De provincie is aanjager, initieerder en ondersteuner. “Het gekke is dat in de drukte en hectiek van alledag veel partijen er niet aan toekomen dat stapje over de grens te zetten. De provincie probeert de partijen bij elkaar te brengen, te verbinden met behulp van informatie en waar nodig ook met wat financiële ondersteuning.” Dat doen we niet alleen op economisch gebied, maar ook op het gebied van gezondheidszorg, cultuur, veiligheid en de fysieke leefomgeving. Ook politiek is er veel draakvlak voor het versterken van de grensoverschrijdende samenwerking.  Internationalisering in brede zin maakt deel uit van de portefeuille van de Commissaris van de Koning, de Gouverneur in Limburg, en daarnaast zijn alle gedeputeerden verantwoordelijk voor de internationalisering van hun eigen portefeuille. Kupers geeft aan dat ook Provinciale Staten zelf goed betrokken willen zijn. “Ze gaan via de Euregio Maas-Rijn bijvoorbeeld praten met de vertegenwoordigers van de provincie Luik of van Belgisch-Limburg. Ja, men begint elkaar echt op te zoeken.”

Dat het idee van projecten over de landsgrens heen soms rooskleuriger klinkt dan de weerbarstige praktijk blijkt wel uit de ervaring met grensoverschrijdend openbaar vervoer. “Er is geen evidente businesscase. Infrastructuur is duur. Juridisch gezien is de vraag wie de concessie verleent. De technische aanpak van veiligheid, maar ook van de spanningskabels, sluit niet op elkaar aan.” Het is zo maar een rijtje uitdagingen die opgelost moeten worden alvorens de sneltram van Hasselt naar Maastricht rijdt, of de treinverbinding tussen Maastricht en Aken wordt verbeterd. Desalniettemin is “grensoverschrijdend openbaar vervoer een mooi project”. Kupers benadrukt dat het belang van goede grensoverschrijdende verbindingen  inmiddels breed onderkend wordt en er zijn de nodige stappen voorwaarts gezet.

Voor Limburg is de grensoverschrijdende samenwerking wezenlijk, essentieel. Voor Stefan Kupers is de internationalisering in Limburg de complexe uitdaging waarmee hij zijn eigen horizon verbreed. “Internationaal wordt vaak als hobbyisme gezien, in Limburg wordt het gevoeld als echt belangrijk. Internationaal is de toekomst en de toekomst is belangrijk”.

De provincie Limburg heeft haar internationalisering, specifiek de grensoverschrijdende samenwerking met als 2 voorbeelden de Technologische Top Regio Eindhoven-Leuven-Aken (TTR ELAt) en de euregionale railagenda als succesvolle opgaven van provinciale taakuitoefening ingebracht in het gezamenlijk proces van alle provincies en het IPO voor de aanscherping van het profiel van provincies naar de toekomst (“Profiel Provincies”). Tijdens drie bijeenkomsten zijn de succesprojecten van de provincies op creatieve wijze gepresenteerd voor de uitwisseling van “best practices” en “lessons learnt”. De projecten van de provincies vormen de basis voor Kompas2020. Zo vormen de maatschappelijke prestaties de basis voor de provincie van de toekomst. Op 3 april heeft de presentatie van Limburg, door onder andere Stefan Kupers plaatsgevonden.

Meer informatie over het project en de profielbijeenkomsten op 30 januari, 20 maart en 3 april 2014 op de "Profiel Provincies"-pagina    


Gerelateerde berichten

Steden en regio’s hebben een ander Europa nodig

31 mei 2016 - Stedelijke gebieden hebben een EU met wet- en regelgeving en subsidies nodig die beter aansluit op de dagelijkse praktijk in steden en regio’s, luidde de boodschap tijdens het mede door het IPO georganiseerde 'Forum on the EU Urban Agenda'.
Lees meer

EU is de zolder op het huis van Thorbecke maar bewoners vechten bouwvergunning aan

14 april 2016 - Het belang van de regio als uitvoerder van EU-beleid én nationaal beleid toe neemt toe. Het natuurbeleid bijvoorbeeld wordt in Europa gemaakt maar is in Nederland gedecentraliseerd naar de provincies. Het gevolg is dat het belang van het rijk in de EU-beleidsvorming relatief afneemt.
Lees meer

Europese steden en regio’s verenigd tegen klimaatverandering

09 december 2015 - Ook de Europese samenwerkingsverbanden van gemeenten en regio’s kwamen tijdens de klimaatconferentie van de VN bijeen in Parijs om te praten over de klimaatverandering en ervaringen uit te wisselen.
Lees meer