Investeringen in cultureel erfgoed: provincies denken mee

04 december 2017

In het regeerakkoord is 325 miljoen vrijgemaakt voor erfgoedzorg. 

Daar zijn de provincies erg blij mee. Het IPO doet aanbevelingen aan minister Van Engelshoven (OCW, D66) voor nieuw beleid en beschrijft de inzet die de provincies voor zichzelf zien. De provincies willen de samenwerking met het Rijk op het gebied van het erfgoed graag actualiseren en voortzetten.

Nieuwe accenten 
In februari 2018 is de Monumentenmonitor gereed. Dan weten de provincies precies welk deel van de monumenten matig of slecht onderhouden is - waarschijnlijk is dat zo’n 20%. Zij kunnen dan, in lijn met de huidige taakverdeling tussen Rijk en provincies, een gezamenlijke inzet van beleid en middelen vastleggen voor het behoud, de verduurzaming en de ontwikkeling van gebouwen en ‘groen erfgoed’. Onder groen erfgoed vallen bijvoorbeeld tuinen, parken, plantsoenen, begraafplaatsen en erven. 

Binnen het bestaande kader van gebiedsgerichte zorg voor het erfgoed kunnen nieuwe accenten worden gelegd, zoals duurzaamheid en de aanpak van leegstand. We weten inmiddels dat blijvende aandacht voor de restauratie van rijksmonumenten noodzakelijk is.

Groene monumenten 
Provincies pleiten ervoor om ook zogenaamde ‘groene monumenten’ bij de herijking van het financieringsstelsel te betrekken. Meerdere provincies hebben de indruk dat de instandhouding daarvan nu onvoldoende is gefinancierd. 
 
Extra aandacht 
Enkele categorieën monumenten baren extra zorgen. Zo staan in een aantal provincies steeds meer boerderijen leeg en zijn ze moeilijk verkoopbaar. Daarnaast zorgt de doorgaande ontkerkelijking in verschillende provincies voor leegstaande en moeizaam te exploiteren kerken en kloosters. 

Het Rijk en de provincies kunnen samen met (koepels van) eigenaren een bijdrage leveren aan de instandhouding van deze prominente categorieën van monumenten. 

Regionale verschillen 
De opgaven voor de restauratie en instandhouding van monumenten verschillen per regio. Daarom past deze taak zo goed bij de provincies. 

De provincies stellen voor de ‘Visie Erfgoed en Ruimte, Kiezen voor Karakter’ een vervolg te geven in programma’s die inspelen op regionale verschillen en beleidsprioriteiten. Zij bieden daarbij hun samenwerking aan. 

Juist op het provinciale niveau worden beleidsdoelen en partijen gekoppeld, wat leidt tot aanmerkelijke extra investeringen in erfgoed en meer publieke toegankelijkheid van monumenten.

Kanjermonumenten 
Voor de beeldbepalende ‘kanjermonumenten’ is er al een grote restauratieopgave. De provincies kunnen die samen met de minister aanpakken. De provincies stellen voor in een meerjarenprogramma prioriteiten te stellen en budget vrij te maken voor een gezamenlijke aanpak. 
 
Hoeveel geld is nodig? 
Op basis van de huidige gegevens is de inschatting van de provincies dat er de komende vijf jaar hiervoor 330 miljoen euro nodig is om deze grote restauratieopgaven aan te pakken. De provincies gaan hierbij uit van een eigen bijdrage van eigenaren van minstens 50%. 
 
 

Gerelateerde berichten

Hester Maij (IPO) over het nieuwe Rijkscultuurbeleid: "Experimenteren, van elkaar leren en samen daar in investeren."

11 december 2017 - Maandag 4 december stuurde het IPO namens de provincies samen met de VNG aan minister Van Engelshoven een brief met aanbevelingen voor de aanpak van het cultuurbeleid. We vroegen Hester Maij (provincie Overijssel) vanuit het IPO deze brief toe te lichten. “Ik verwacht veel van de samenwerking met het Rijk en de nieuwe minister. Dat baseer ik op de aanknopingspunten die het regeerakkoord biedt voor de nieuwe insteek van het cultuurbeleid.”
Lees meer

Provincies en gemeenten ondersteunen pleidooi voor meer regionale benadering Rijkscultuurbeleid

07 december 2017 - Zorg voor een betere geografische spreiding van het cultuuraanbod en kijk meer naar de functie en kwaliteiten die culturele instellingen in de regio hebben. Inventariseer in samenwerking met provincies, gemeenten en de cultuursector per regio wat nodig is aan cultuuraanbod en de bijbehorende middelen. Die aanbevelingen geven het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten mee aan de nieuwe cultuurminister Ingrid van Engelshoven als input voor het nieuwe Rijkscultuurbeleid dat vanaf 2021 moet ingaan. De aanbevelingen van provincies en gemeenten sluiten aan bij de recent uitgebrachte verkenning van de Raad voor Cultuur.
Lees meer

IPO onderschrijft pleidooi Raad voor Cultuur voor regionale benadering cultuurbeleid

24 november 2017 - De Raad voor Cultuur pleit in zijn verkenning over de stedelijke cultuurregio’s ‘Cultuur voor stad, land en regio’ voor een cultuurbeleid waarin meer rekening wordt gehouden met regionale keuzes. De Raad adviseert minister Van Engelshoven (Ministerie OCW, D66) daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Provincies onderschrijven dit pleidooi. 
Lees meer