Investeringen in cultureel erfgoed: provincies denken mee

04 december 2017

In het regeerakkoord is 325 miljoen vrijgemaakt voor erfgoedzorg. 

Daar zijn de provincies erg blij mee. Het IPO doet aanbevelingen aan minister Van Engelshoven (OCW, D66) voor nieuw beleid en beschrijft de inzet die de provincies voor zichzelf zien. De provincies willen de samenwerking met het Rijk op het gebied van het erfgoed graag actualiseren en voortzetten.

Nieuwe accenten 
In februari 2018 is de Monumentenmonitor gereed. Dan weten de provincies precies welk deel van de monumenten matig of slecht onderhouden is - waarschijnlijk is dat zo’n 20%. Zij kunnen dan, in lijn met de huidige taakverdeling tussen Rijk en provincies, een gezamenlijke inzet van beleid en middelen vastleggen voor het behoud, de verduurzaming en de ontwikkeling van gebouwen en ‘groen erfgoed’. Onder groen erfgoed vallen bijvoorbeeld tuinen, parken, plantsoenen, begraafplaatsen en erven. 

Binnen het bestaande kader van gebiedsgerichte zorg voor het erfgoed kunnen nieuwe accenten worden gelegd, zoals duurzaamheid en de aanpak van leegstand. We weten inmiddels dat blijvende aandacht voor de restauratie van rijksmonumenten noodzakelijk is.

Groene monumenten 
Provincies pleiten ervoor om ook zogenaamde ‘groene monumenten’ bij de herijking van het financieringsstelsel te betrekken. Meerdere provincies hebben de indruk dat de instandhouding daarvan nu onvoldoende is gefinancierd. 
 
Extra aandacht 
Enkele categorieën monumenten baren extra zorgen. Zo staan in een aantal provincies steeds meer boerderijen leeg en zijn ze moeilijk verkoopbaar. Daarnaast zorgt de doorgaande ontkerkelijking in verschillende provincies voor leegstaande en moeizaam te exploiteren kerken en kloosters. 

Het Rijk en de provincies kunnen samen met (koepels van) eigenaren een bijdrage leveren aan de instandhouding van deze prominente categorieën van monumenten. 

Regionale verschillen 
De opgaven voor de restauratie en instandhouding van monumenten verschillen per regio. Daarom past deze taak zo goed bij de provincies. 

De provincies stellen voor de ‘Visie Erfgoed en Ruimte, Kiezen voor Karakter’ een vervolg te geven in programma’s die inspelen op regionale verschillen en beleidsprioriteiten. Zij bieden daarbij hun samenwerking aan. 

Juist op het provinciale niveau worden beleidsdoelen en partijen gekoppeld, wat leidt tot aanmerkelijke extra investeringen in erfgoed en meer publieke toegankelijkheid van monumenten.

Kanjermonumenten 
Voor de beeldbepalende ‘kanjermonumenten’ is er al een grote restauratieopgave. De provincies kunnen die samen met de minister aanpakken. De provincies stellen voor in een meerjarenprogramma prioriteiten te stellen en budget vrij te maken voor een gezamenlijke aanpak. 
 
Hoeveel geld is nodig? 
Op basis van de huidige gegevens is de inschatting van de provincies dat er de komende vijf jaar hiervoor 330 miljoen euro nodig is om deze grote restauratieopgaven aan te pakken. De provincies gaan hierbij uit van een eigen bijdrage van eigenaren van minstens 50%. 
 
 

Gerelateerde berichten

Een passend cultureel aanbod in de eigen regio: een meerwaarde voor ons levensgenot

19 maart 2018 - Op 12 maart jl. presenteerde minister Van Engelshoven de cultuurbrief Cultuur in een open samenleving. Hierin nodigt het kabinet andere overheden uit stedelijke en regionale profielen op te stellen ter voorbereiding op de nieuwe subsidieperiode (start 2021). Een IPO-werkgroep doet al het nodige voorwerk. Actieve regio’s komen hier regelmatig bij elkaar om kennis uit te wisselen over het cultuurbeleid. Voorzitter Daphne Wassink: ‘Er is zoveel dynamiek en cultureel talent in de provincies. We willen dit laten zien aan het Rijk én we willen ze hierbij betrekken. Daarom werken we nu in de stedelijke en regionale profielen al een beleidsplan uit voor de nieuwe subsidieperiode.’
Lees meer

Het digitale project Zeeuwse Ankers: leerzaam, verbindend en economisch interessant

23 februari 2018 - Sinds september 2017 is Marc Kocken sectorhoofd Erfgoed en Publiek van de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ). Hij is zeer enthousiast over de Zeeuwse Ankers, een succesvol project waarin met verschillende communicatiemiddelen de verhalen van de provincie Zeeland worden verteld. ‘Prachtig toch, als je via een website of in een tocht langs plaatsen, objecten en erfgoed de geschiedenis van een provincie leert kennen.’ Misschien komt het door zijn archeologische achtergrond dat hij zo geniet van het historische verhaal dat een provincie typeert. En als sectorhoofd bij SCEZ ziet Marc ook de economische component: ‘De provincies spelen daarbij een belangrijke rol’, aldus Marc.
Lees meer

Dankzij IPO inbreng geen verplichting tot keuze voor één regionale omroep 

19 februari 2018 - Donderdag 15 februari is het spoedwetsvoorstel wijziging van de Mediawet als hamerstuk aangenomen. Via het IPO hebben de gezamenlijke provincies succesvol geprotesteerd tegen de verplichting om bij meerdere regionale omroepen in hun provincie een keuze te moeten maken. Deze verplichting is door de provincies teruggelegd bij de minister en het Commissariaat van de Media.  
Lees meer