Nieuw regionaal beleid gericht op innovatie, het klimaat en duurzaamheid

29 mei 2018

Op 29 mei jl. heeft de Europese Commissie een pakket voorstellen voor het Europees regionaal beleid voor de periode 2021-2027 gepubliceerd. Innovatie, verduurzaming, ondernemerschap, werkgelegenheid en een eenvoudiger uitvoering van het beleid zijn de nieuwe speerpunten. Dit zijn onderwerpen waarvoor Nederlandse overheden de afgelopen periode in Brussel steeds aandacht hebben gevraagd.

De belangrijkste prioriteiten voor Nederland?
De Europese Commissie heeft 226 miljard euro gereserveerd voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) in de periode 2021-2027. Volgens de Commissievoorstellen blijft voor Nederland het bedrag ongewijzigd t.o.v. van de huidige periode; de Commissie stelt 1,4 miljard euro voor. Het overgrote deel van de ontvangen EFRO middelen in Nederland (minimaal 85%) zal gecombineerd worden ingezet op projecten om zowel Europa slimmer te maken als om Europa verder te vergroenen en verduurzamen. Daarbij zal ten minste 60% van de projecten gericht moeten zijn op o.a. onderzoek en innovatie, digitalisering, groei en concurrentiekracht van het MKB en slimme specialisatie. Het EFRO beleid blijft zich richten op alle regio’s, onderverdeeld in 3 categorieën. Voor de Nederlandse provincies betekent dit, dat er een categorie transitieregio’s (Friesland, Drenthe en Flevoland) en een categorie ontwikkelde regio’s wordt voorgesteld, waar de overige negen provincies onder vallen.

Voor provincies biedt dit interessante aanknopingspunten aangezien ze verantwoordelijk zijn voor het ruimtelijk-economische beleid en een belangrijke bijdrage leveren aan het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen op het gebied van klimaat, energie, verduurzaming en innovatie. De EFRO-middelen vormen hiervoor een cruciale pijler. Provincies zullen daarover met het Rijk in gesprek gaan om tot uitwerking te komen, zodat de programma’s in 2021 kunnen starten.

Nieuwe samenwerkingsprogramma’s
Er komt een Europees Stedelijk Initiatief Programma voor de duurzame ontwikkeling van steden en stedelijke regio’s en de Commissie reserveert daarvoor 6% uit de EFRO begroting. Het programma voor grensoverschrijdende samenwerking (Interreg) blijft behouden. Ook wordt een programma voor maritieme samenwerking rond de Noordzee en een nieuw programma voor interregionale samenwerking met regio’s in heel Europa om innovatieve investeringen te stimuleren voorzien. In beide programma’s kunnen provincies hun samenwerking met Britse regio’s blijven voortzetten, ook na de Brexit.
 
Verdeling middelen
Voor de toewijzing van de fondsen zullen lidstaten vanaf 2021 verdeeld worden over 3 categorieën lidstaten hetgeen bepaald wordt o.b.v. het Bruto Binnenlands Product (BBP). Daarbij betreft categorie 1, lidstaten met een BBP onder 75% van het EU-gemiddeld, categorie 2 betreft lidstaten met een BBP tussen de 75-100% van het EU-gemiddelde en de derde categorie lidstaten (zoals Nederland) hebben een BBP van 100% of daarboven. Fondsen gaan daarnaast verdeeld worden op basis van nieuwe criteria zoals (jeugd-) werkloosheid, onderwijsniveau, klimaat (CO2-uitstoot) en migratie.

De provincies zullen de komende maanden samen met partners in Nederland en Brussel waaronder o.a. de #CohesionAlliance oproepen tot een regionaal beleid, dat optimaal aansluit bij de maatschappelijke uitdagingen en opgaven waar provincies mee worden geconfronteerd.

Achtergrondinformatie
Het regionaal beleid heeft tot doel om de ongelijkheden tussen regio’s te verminderen, het concurrentievermogen te vergroten, werkgelegenheid te bevorderen en de samenwerking tussen de regio’s en steden te versterken. De publicatie van de verordeningen is het startschot voor onderhandelingen tussen de Europese Commissie, de lidstaten en het Europees Parlement over alle aspecten van het regionaal beleid vanaf 2021, waaronder de toekomstige architectuur, de algemene principes en de verdeling van de budgetten. Het betreft o.a. het voor provincies belangrijke Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), de Interreg Verordening en de algemene verordening, waarin gemeenschappelijke bepalingen zijn opgenomen.

Links:

  • EC-voorstellen inzake het regionaal beleid
  • Position paper van het IPO inzake het regionaal beleid, februari 2018
  • In de Brochure Cohesiebeleid is een overzicht te vinden van de best practices van EFRO middelen, januari 2018
  • De Nederlandse provincies hebben zich aangesloten bij de zgn. #CohesionAlliance ter bevordering van een sterk regionaal beleid voor alle regio’s

Auteurs: Sidony Venema & Alexander van den Bosch.

 


Gerelateerde berichten

Brightlands maakt Limburg sterk en concurrerend

10 september 2018 - Vier campussen; één organisatie voor open innovatie op het gebied van wereldwijde uitdagingen zoals duurzaamheid. Dat is Brightlands. De vier campussen hebben elk hun eigen expertise: voeding in Venlo, smart services in Heerlen, gezondheid in Maastricht en chemie en materialen in Sittard-Geleen. Op elke campus houden onderzoekers, ondernemers en studenten zich bezig met innovatie op hun eigen gebied, maar waar mogelijk in samenhang met elkaar. Zo werken ze samen aan een economisch sterke en concurrerende provincie.
Lees meer

‘Zonder EFRO wordt het moeilijk voor de provincies’

07 september 2018 - Krijgen provincies vanuit Europa straks nog geld voor innovatie en regionaal economisch beleid? Dat zal op 12 oktober tijdens het IPO Jaarcongres de hamvraag zijn tijdens de workshop over het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Voorafgaand aan het congres vertelt Sidony Venema, medewerker bij het Huis van de Nederlandse Provincies in Brussel, waarom EFRO zo belangrijk is voor de provincies. “Juist in Nederland heeft EFRO heel veel effect gehad”
Lees meer

EFRO helpt lichtchip van de grond te krijgen

03 september 2018 - Voor provincies staat er de komende tijd het nodige op het spel. Er wordt onderhandeld over de Europese fondsen voor de periode 2021-2027. Het Europese fonds Regionale Ontwikkeling (EFRO) is van groot belang voor onze regionale economische groei en werkgelegenheid. Maar: in hoeverre blijven de bijdragen hieraan vanuit Europa behouden? Het IPO verzamelde voorbeeldprojecten die laten zien hoe waardevol EFRO is als fundamentele pijler onder de regionale economie. Zesde deel van een serie: hoe EFRO nog snellere micro-chips van de grond helpt te krijgen.
Lees meer