Nieuwe OV-autoriteit met meer centrale regie

29 juni 2012

Tijdens het Algemeen Overleg in de Tweede Kamer (AO)over Openbaar Vervoer afgelopen woensdag waren minister Schultz van Haegen (VVD, IenM) en de Tweede Kamer het in grote lijnen eens over de oprichting van een nieuwe autoriteit voor het (regionaal) Openbaar Vervoer. Het instellen van een dergelijke autoriteit, de 'OV-autoriteit’, is één van de aanbevelingen van de commissie Meijdam.

De OV-autoriteit moet besluiten nemen over het (regionaal) OV. Over welke onderwerpen de OV-autoriteit besluiten neemt is nog niet helemaal duidelijk. De onderwerpen moeten ‘concessiegrensoverstijgend’ zijn, maar de Kamer is het nog niet eens wat er onder dat begrip valt. De meningen daarover liepen uiteen van alleen de OV-chipkaart tot het vaststellen van de tarieven. Wel was de Kamer unaniem in haar wens zeggenschap te krijgen over wanneer een onderwerp concessieoverstijgend is.

De OV-autoriteit krijgt een permanente structuur (PS), maar over de vorm en taken bestaat in de Kamer ook onenigheid. De linkse partijen, de PVV en ChristenUnie vroegen de minister meer regie te nemen en de beslissingsbevoegdheid binnen de PS bij het rijk te leggen. Daar kiest de minister niet voor omdat het rijk als concessiehouder van de NS ook specifieke belangen binnen het OV heeft. Wel benoemt de minister de voorzitter van de PS en krijgt ze het recht op agendering.

Vanuit meerdere fracties kwam commentaar op de ‘bureaucratische en ondemocratische stichtingsvorm' die de permanente structuur zou krijgen. Met name de beperkte controle is een zwaar punt voor provincies en gemeenten. De VVD bepleitte een structuur die meer aansluit bij de huidige overlegstructuur: geen stafbureau en een arbitrageregeling in plaats van de doorzettingsmacht in de vorm van een stichting. De minister hield echter vast aan de voorstellen van Meijdam, inclusief de stichtingsvorm. Anderzijds bood ze ruimte voor aanpassingen in die structuur. Bij de opzet van de PS wil de minister met alle betrokkenen, dus ook provincies en gemeenten, een zelfbindend convenant. Daarbij houdt ze een wetgevingstraject als correctiemiddel achter de hand, maar is ze niet van plan de decentralisatie Het overhevelen van taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheid en financiële middelen van het rijk naar provincies en/of gemeenten. ongedaan te maken.

De minister denkt voorts aan een overname van Trans Link Systems (TLS, uitgever van de OV-chipkaart en eigendom van NS en de OV-bedrijven van de drie grote steden), zodat het is op te splitsen in een beleidsmatig en een bedrijfsmatig deel. De huidige aandeelhouders worden uitgekocht en er kan een platform ontstaan voor alle vervoerders. Daarmee komt ze tegemoet aan een belangrijke wens van de provincies. Wat de financiële consequenties zijn van de plannen en wie ze gaat betalen is nog niet duidelijk. De PVV heeft moties aangekondigd.

Heeft u een vraag of een opmerking over dit bericht? Neemt u dan contact op met de afdeling communicatie: communicatie@ipo.nl of (070) 888 1294