Nieuwjaarstoespraken Commissaris van de Koning 2018

15 januari 2018

Een mooie traditie aan het begin van het jaar is de nieuwjaarstoespraak die in elke provincie wordt uitgesproken door de commissaris der Koning. Het IPO heeft alle teksten verzameld; deze kunt u hier lezen.

GRONINGEN - ‘Wat heb je nodig?’   

Op de dag van de aardbeving bij Zeerijp spreekt commissaris van de Koning René Paas zijn nieuwjaarstoespraak uit.  

De aardbeving, aldus Paas, maakt letterlijk in één klap een einde aan het idee dat het rustiger wordt in de provincie. Paas hoopt dat Nederland "letterlijk gas terugneemt en blijft inzien dat een nationaal probleem nationale oplossingen vergt". Behalve voor  de aardbeving bij Zeerijp heeft de commissaris van de Koning ook aandacht voor de 'gewone Groninger', waar volgens hem bijna niemand op lijkt. Paas: "Hoe bevorderen wij een gelukkig nieuwjaar voor bijna 600.000 Groningers? Door hen niet als gemiddeld te behandelen". Paas pleit voor meer  persoonlijke aandacht, volgens hem "het wondermiddel tussen mensen". "Wat heb jij nodig?" is een vraag die wat Paas betreft vaker gesteld zou moeten worden. 

FRIESLAND - ‘It is safier – het is zover’   

Je kan niet anders dan onder de indruk zijn van wat ons te wachten staat, zegt Arno Brok in zijn eerste (in het Fries uitgesproken) toespraak als commissaris van de Koning in Friesland. Hij doelt daarmee vooral op LF2018. Immers, Leeuwarden is dit jaar de Culturele Hoofdstad van Europa en dus zullen alle ogen op Leeuwarden en Friesland gericht zijn. Brok legt de nadruk op het belang van cultuur als motor, start- en bindmiddel en benadrukt het belang van de honderden vrijwilligers die vele culturele evenementen in het kader van LF2018 mogelijk hebben gemaakt. Brok wenst de inwoners van de provincie veel geluk in het nieuwe jaar en vooral veel ‘ferwûndering’.   

DRENTHE - ‘Doen zit in onze natuur’  

Ook Jette Klijnsma sprak haar eerste nieuwjaarstoespraak  uit als commissaris van de Koning. In haar toespraak is veel aandacht voor de Drentenaren die zich in de afgelopen eeuwen eigenhandig ontworstelden aan de uitzichtloze armoede en zich hebben ontwikkeld ondanks zware omstandigheden. Door aan te pakken, kansen te zien en óók door samen te werken. “Dat is waar het Drentse verhaal over gaat. Al 200 jaar en nog steeds, tot op de dag van vandaag”. Zij noemt het nieuwe jaar 2018 het ‘oogstjaar’ voor het college en laat de afzonderlijke gedeputeerden de revue passeren, waarbij Klijnsma hun inzet en werk benoemt. Ook benoemt ze wat de afzonderlijke ministers voor Drenthe kunnen betekenen. Alles “om Drenthe nog mooier te maken”.  

OVERIJSSEL - ‘Aandacht voor integriteit en ondermijning’  

Waarnemend cdK Boele Staal is de derde commissaris die zijn eerste nieuwjaarstoespraak uitspreekt. Hij benadrukt het belang van Haagse aandacht voor de Overijsselse belangen. Zo wil Overijssel de proeftuin worden voor de verduurzaming van de landbouw en vraagt de provincie in Den Haag aandacht voor de regionale economie en woningmarkt. Een belangrijk punt voor Overijssel is de voorgenomen uitbreiding van vliegveld Lelystad, waarover in de provincie veel onrust is ontstaan. In het proces zijn fouten gemaakt die hersteld moeten worden, aldus Staal. Tenslotte vraagt de commissaris aandacht voor integriteit en ondermijning in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart. 

GELDERLAND - ‘Gelderland levert je mooie streken’ 

"Ik meen het oprecht, als ik zeg dat ik de mooiste baan van bestuurlijk Nederland heb, in de mooiste provincie van ons land" zegt commissaris Clemens Cornielje aan het begin van zijn nieuwjaarstoespraak. ‘De mooiste provincie’ is wat hem betreft niet alleen vanwege de zeven nationale landschappen die in Gelderland liggen. Cornielje noemt ook de ontwikkelingen rond de ‘Food Valley’: de realisatie van het World Food Center in Ede en het werk dat de Universiteit Wageningen verricht om in 2050 duurzame voedselzekerheid te kunnen garanderen. De ‘mooiste provincie’ levert de komende twee jaar ook de Denker des Vaderlands, René ten Bos. Bestuurlijk werkt de provincie met regiodeals, een samenwerking van de provincie met gemeenten en andere overheden, het bedrijfsleven en het onderwijs. "Op landelijk niveau zien we navolging van deze manier van werken" aldus de Gelderse commissaris. 

FLEVOLAND - ‘Van Zuiderzee naar Meer’  

“Voor u staat een trotse commissaris van de Koning”, meldt Leen Verbeek in zijn nieuwjaarstoespraak. “We hebben samen veel voor elkaar gekregen”. Het nieuwe jaar is een jubileumjaar voor de provincie: in 1918, 100 jaar geleden, is de Zuiderzeewet aangenomen. “Met de vaststelling van de Zuiderzeewet is het een eeuw geleden eigenlijk allemaal begonnen”, zo stelt de commissaris. Het legde de basis voor de huidige provincie, die wat Verbeek betreft ondernemend doorontwikkeld wordt. Er is één Flevolands perspectief: een perspectief dat ontwikkelingen mogelijk maakt en kansen stimuleert. Verbeek hecht sterk aan de ondernemende koers van provincie Flevoland: “We kiezen voor een stijl waarin we verliezen accepteren en onze successen vieren. Niet voor niets is de titel van ons jubileumjaar ‘Van Zuiderzee naar Meer’ ”. 

UTRECHT - ‘Een goed gevoel over Nederland en over Utrecht’  

Commissaris van de Koning Willibrord van Beek zegt het nieuwe jaar met een goed gevoel tegemoet te treden. Een goed gevoel over Nederland en over de provincie Utrecht. "Want als het goed gaat met Nederland, gaat het nog beter met de provincie Utrecht”. Hij gebruikt zijn toespraak om uitgebreid stil te staan bij het belang van een gezonde democratie voor een goede toekomst van onze gemeenschap en bij het belang van het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Vertrouwen in de toekomst, vindt de commissaris, gaat hand in hand met een goed functionerende democratie en een betrouwbare overheid die in staat is goede krachten aan te trekken. 

NOORD-HOLLAND - ‘Weerbare democratie en criminele ondermijning’ 

Commissaris Johan Remkes begint zijn nieuwjaarstoespraak met een terugblik op het jaar 2017 en, in het licht van de komende gemeenteraads- en Statenverkiezingen, een pleidooi voor een evenrediger aantal vrouwelijke volksvertegenwoordigers. Vervolgens gaat de commissaris in op de gunstige economie van de provincie. Volgens cijfers van het CBS kende Noord-Holland in 2017 de hoogste economische groei van de twaalf provincies. In lijn daarmee is ook de welvaart en de werkgelegenheid stevig toegenomen. 
In het tweede deel van zijn toespraak gaat Remkes in op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Bij deze verkiezingen zijn de moeizame zoektocht naar kwalitatief goed gevulde kandidatenlijsten en de lage opkomstpercentages punten van zorg. Zij kunnen het lokaal bestuur kwetsbaar maken voor integriteitsrisico’s en criminele ondermijning. Hij benadrukt dat de komende tijd meer dan ooit het adagium ‘samenwerking’ voorop moet staan. Remkes vertrouwt erop "dat daarbij het algemeen belang onze leidraad is en dat we - in het belang daarvan - als dat nodig is ook specifieke belangen weten te ontstijgen".
 

ZUID-HOLLAND - ‘Een oproep tot moreel leiderschap’

"Er gaat heel veel goed en er zijn vele redenen om als land, provincie en samenleving tevreden te zijn" zegt commissaris Jaap Smit in zijn nieuwjaarstoespraak. Smit memoreert de enthousiaste burgers en bestuurders die hij is tegengekomen in zijn rondgang door de provincie. Hij beschrijft de vele succesvolle ontwikkelingen in de provincie, zoals rond de Energietransitie, op het woondossier en de Rijnlandroute. In zijn toespraak keert Smit zich ook tegen de ontevredenheid die zoveel meer aandacht krijgt dan alle goede en positieve initiatieven. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen zullen de tegenstellingen in de samenleving, met name door pers en politiek, weer worden uitvergroot. De leiders in dit land roept hij op tot moreel leiderschap. 

ZEELAND - ‘Zeeuwse kracht als basis voor samenwerking’ 

‘Samenwerking’ is de rode draad in de nieuwjaarstoespraak van commissaris Han Polman. “Ik zie dat dit besef in onze provincie het afgelopen jaar is gegroeid, dat we van elkaar afhankelijk zijn en dat we moeten samenwerken als het gaat om het leefbaar houden van onze Delta.” Hij noemt de samenwerking rond de kustvisie en het rapport ‘Zeeland in stroomversnelling’ (rapport Balkenende). Samenwerking met het bedrijfsleven resulteert het komend jaar in de oprichting van een Economic Board Zeeland. Dankzij samenwerking en een goede lobby van de provincie staat Zeeland goed in het regeerakkoord, met de nadruk op het belang van sterke regio’s. Aan de basis van al deze vormen van samenwerking ligt een integer bestuur, in een goede omgang met elkaar en met respect voor verantwoordelijkheden. Polman eindigt zijn toespraak met een oproep om komende gemeenteraadsverkiezingen te gaan stemmen: “Het kiesrecht is een fundament van onze democratie. Het vraagt ook respect voor al die mensen die zich voor het publiek belang willen inzetten”.

NOORD BRABANT - ‘De ruimte voor iets nieuws’ 

In zijn nieuwjaarstoespraak bespreekt commissaris Wim van de Donk een aantal culturele en maatschappelijke omwentelingen in de afgelopen anderhalve eeuw. Krijgen wij in 2018 ook met dergelijke omwentelingen te maken, nu wij terecht zijn gekomen in een samenleving waarin “het radicale het nieuwe normaal lijkt te zijn geworden"? Binnen de democratie is sprake van een geloofwaardigheidsprobleem. Om het vertrouwen in de democratie niet te verliezen benadrukt de commissaris de noodzaak van samenwerken. “Zowel in de ontwikkeling als in de uitvoering van beleid is partnerschap in netwerken nodig,” zegt Van de Donk. Deze netwerken gaan over de traditionele grenzen heen en zijn duidelijk in hun ambities, doelstellingen en afspraken. Brabant kan bouwen en ontwikkelen met een eigen, Brabantse visie. Dat vraagt ook, zo zegt hij, “om een samenleving waarin we letten op elkaar, waarin we zorgen voor elkaar, waarin we onderkennen dat we er niet alleen voor onszelf zijn.”

LIMBURG - ‘In het hart van Europa’ 

Gouverneur Theo Bovens spreekt in zijn nieuwjaarstoespraak over het rijke verleden van de provincie, het succesvolle heden en de toekomst die in het teken staat van snelle veranderingen.
Terugkijkend ziet hij 2017 als een goed jaar waarin Limburg zijn 150-jarige bestaan vierde. Ook 2018 heeft alles in zich om een goed jaar te worden. Er zal niet alleen geïnvesteerd worden in economisch beleid, maar ook in een Sociale Agenda met als twee belangrijkste pijlers ‘gezondheid’ en ‘werk’. De gouverneur realiseert zich dat er bruggen moeten worden geslagen, maar hij gaat er van uit dat de Limburgers goede bruggenbouwers zijn. Hij hoopt dat Limburg niet alleen ontspannen en ambitieus is, maar ook lenig genoeg om te anticiperen. In zijn afronding roemt Bovens de provincie met zijn "unieke en ijzerstere reputatie: ontspannen, ambitieuze en lenige bruggenbouwers over grenzen heen". 

 


Gerelateerde berichten

Provincies lanceren podcastserie voor aspirant statenleden

16 augustus 2018 - “Wat doet een statenlid? Is het iets voor mij? Wat kun je ermee bereiken? Kan ik het combineren met mijn werk en privéleven?” Statenleden tussen de twintig en veertig jaar vertellen in een podcastserie wat erbij komt kijken om provinciaal statenlid te zijn en waarom zij zich verkiesbaar stelden.
Lees meer

‘Ook als commissaris wil ik een burgervader zijn’

27 juli 2018 - Andries Heidema is sinds 11 juli commissaris van de Koning in Overijssel. Jarenlang was hij burgemeester en ook als commissaris wil Heidema een soort burgervader zijn.” We leven in een samenleving waarin veel mensen met onzekerheden te maken hebben. De grootste uitdaging is om mensen zich thuis te laten voelen.”   
Lees meer

IPO-jaarcongres 2018 over het Europa van de regio’s

09 juli 2018 - ‘Europa van de regio’s: kies uw toekomst’. Dit is het thema van het IPO-jaarcongres 2018, dat op 11 en 12 oktober in Brussel gehouden wordt. Het congres gaat over de thema’s waar we, als provincies, inspraak en invloed willen hebben op het beleid dat in de Europese Unie wordt gemaakt.  
Lees meer