Normalisering Rechtspositie Ambtenaren nog geen gelopen race

27 oktober 2016

Dinsdag 25 oktober werd het debat over het initiatiefwetsvoorstel Normalisering Rechtspositie Ambtenaren vervolgd. Met het wetsvoorstel wordt geregeld dat ambtenaren bij alle overheden voortaan onder het normale arbeidsrecht vallen net als werknemers in het bedrijfsleven. Het was de derde keer dat er in de Eerste Kamer over gesproken werd. Het debat is nu afgerond. Op 8 november, bijna zes jaar na het indienen van het wetsvoorstel door de oorspronkelijke indieners Van Hijum (CDA) en Koser Kaya (D66), volgt de stemming.

In de tweede termijn van de senaat werden de opvolgers van Van Hijum en Kaya (Van Weyenberg (D66) en Keijzer (CDA) door meerdere fracties gecomplimenteerd met hun uitvoerige en gedegen beantwoording in eerste termijn. Bij een aantal fracties zijn daarom ook een aantal zorgen weggenomen over onder andere de positie van gewetensbezwaarde ambtenaren, de bescherming van de grondrechten van ambtenaren en de positie van vakbonden. Of dat voldoende is om een meerderheid van de Kamer te laten instemmen met het wetsvoorstel zal nog moeten blijken.

Een aantal fracties gaf expliciet aan dat zij het met de indieners eens zijn dat het initiatiefrecht van de Tweede Kamer niet door de bonden ter zijde geschoven kan worden. De bonden zijn van mening dat zij eerst hadden moeten instemmen met het voorstel voordat het bij de Tweede Kamer werd ingediend. De indieners hebben in de eerste termijn aangegeven dat dit in strijd is met de Grondwet. Zoals senator Flierman (CDA) het zei: “Zij (de bonden) wilden eigenlijk alleen met de minister praten en daarmee lijken zij, als het om wetgeving op hun terrein gaat, het parlementair recht van initiatief te ontkennen. Dat kan natuurlijk niet het geval zijn, wat ons betreft. Bovendien dreigen de bonden met de rechter, wat ook niet echt duidt op een op overeenstemming gerichte mentaliteit. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat de bonden in wetgevingsprocessen als het onderhavige een voorrangspositie krijgen waarbij ze via op overeenstemming gericht overleg een soort vetorecht krijgen?”.

Senator Huijbregts-Schiedon (VVD) gaf in dat kader aan dat dat de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren ook de normalisering van de onderhandelingspositie van de bonden met zich mee brengt. Marleen Barth (PvdA) ging in haar inbreng vrij lang in op de rol van de Staat die zowel wetgever als werkgever is. . Zij betoogde dat de Staat als wetgever via wetgeving zaken voor elkaar kan krijgen die zij in het cao-overleg met de bonden niet geregeld krijgt. Haar argumentatie werd echter niet door de andere fracties en de indieners gedeeld. Zo gaf bijvoorbeeld Hans Engels (D66) aan dat de Staat (de Ministerraad) als werkgever altijd gecontroleerd wordt door de wetgevende macht, namelijk de Eerste en Tweede Kamer.  

De laatste zorgen die de SGP-fractie in de senaat had over de positie van gewetensbezwaarde ambtenaren werd door de indieners weggenomen. De bescherming die het Burgerlijk Wetboek biedt is straks ook van toepassing op ambtenaren. Dit biedt in de ogen van de SGP-fractie voldoende waarborgen zo bleek uit het debat.

Achtergrond wetsvoorstel
Het initiatiefvoorstel van de Tweede Kamerleden Van Weyenberg (D66) en Keijzer (CDA) is gericht op meer eenvormigheid tussen de rechtspositie van ambtenaren en werknemers in de private sector. Het wordt - zo is de gedachte achter de normalisatie - voor werknemers van de overheid bijvoorbeeld eenvoudiger om over te stappen naar de 'marktsector' en vice versa. Ook is het de bedoeling dat de wet leidt tot minder bureaucratie. De wet zal gaan gelden voor circa 80 procent van de ongeveer één miljoen ambtenaren, waaronder provincieambtenaren. Werknemers bij de politie, Defensie en de rechtelijke macht vallen er niet onder. Datzelfde geldt voor bestuurders, zoals wethouders en gedeputeerden. 

Gerelateerde berichten

Je bent ambtenaar en ook reserve officier

20 november 2017 - Stel: de ambtenaar in je team is ook reserve officier bij Defensie. Dit is een interessante combinatie van werkzaamheden, maar het heeft tegelijkertijd consequenties voor de arbeidsvoorwaarden. In de ‘Handreiking reservisten’ kunnen leidinggevenden, HR-adviseurs en werknemers bij provincies en waterschappen lezen hoe ze hiermee om moeten gaan. Op 20 november vond in het Huis van de Provincies de officiële ondertekening plaats van de beide documenten, voor provincies en waterschappen. 
Lees meer

Wat moet en mag de integere ambtenaar?

01 november 2017 - Op 28 november vindt in Utrecht het integriteitsdebat ‘Integriteit in de avond’ plaats. Onder leiding van prof. Zeger van der Wal (hoogleraar Ien Dales leerstoel) kunnen volksvertegenwoordigers van gedachten wisselen over integriteitsvraagstukken en inspiratie opdoen bij sprekers uit wetenschap en praktijk. 
Lees meer

De CAP regeling is vernieuwd!

07 september 2017 - De afspraken over de arbeidsvoorwaarden en de rechtspositie van het provinciepersoneel zijn opgenomen in de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling Provincies (CAP) en in de Uitvoeringsregelingen van de CAP. Die zijn per 1 september 2017 gewijzigd. De wijziging betreft de Regeling Jaargesprekken, die per 1 september is vervallen. 
Lees meer