‘Regionale Energiestrategie gaat verder dan ambities’

27 augustus 2018

De ambtelijke bijeenkomsten over een regionale aanpak van de energietransitie hebben binnen gemeenten, provincies en waterschappen tot een groter gevoel van urgentie geleid, constateert Richard Kleefman, adviseur Energietransitie bij het IPO. Deze week starten de bestuurlijke bijeenkomsten, die tot bestuurlijke afspraken en regiovorming moeten leiden. “Er is werk aan de winkel.”

Verschillende regio’s hebben reeds eerder een Regionale Energiestrategie (RES) gemaakt. Waarom gaat iedereen nu met een nieuwe RES aan de slag? 
“De RES is expliciet bedoeld om de uitvoering van de energietransitie te realiseren. De huidige RES’en gaan vooral over ambities. De nieuwe RES gaat verder en is tevens een bouwsteen voor het ruimtelijk beleid. Ook is in de RES expliciet een rol weggelegd voor de samenleving. Dus dat bedrijven ook betrokken raken en dat er overeenkomsten komen waarin dat geregeld wordt. De RES is weliswaar niet heel anders dan de vorige RES, maar méér en beter. Deze RES gaat er veel meer voor zorgen dat de energietransitie-opgaven ook daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden.”
 
De ambtelijke bijeenkomsten over de RES zijn inmiddels achter de rug. Wat hebben die opgeleverd? 
“Alle betrokken partijen zijn nu in gesprek met elkaar, als ze dat niet al waren. Niet alleen beleidsadviseurs die zich met energie bezighouden, maar ook degenen die zich bezighouden met ruimtelijke ordening. Dat is van wezenlijk belang, want de RES betekent ook wat voor het omgevingsbeleid. De ruimtelijke opgave ligt op dit moment heel prominent op tafel. Hoeveel ruimte is er per regio voor windmolens en zonneparken? En hoe zorg je er voor dat een woonwijk anders vormgegeven wordt? Het is daarom een goede zaak dat er bij de bestuurlijke bijeenkomsten niet alleen bestuurders aanwezig zijn, maar ook raads- en statenleden. Want zij gaan over ruimtelijk beleid. Ik merk dat er discussie loskomt over die impact op de ruimtelijke omgeving en dat was tot nu toe nog niet het geval. De urgentie wordt veel meer dan voorheen gevoeld.”  
 
Wat moeten de bestuurlijke bijeenkomsten gaan opbrengen?
“Datzelfde gevoel voor urgentie, en eigenaarschap. Daarbij is van belang dat we niet alleen met elkaar blijven praten. Er moeten bestuurlijke afspraken komen waarbij ook de samenleving betrokken is. We zitten nu nog in het stadium dat er regio’s worden gevormd. In september zullen deze er zijn en elke regio zal vervolgens moeten gaan werken aan het opstellen van een ‘aanbod’. Dit aanbod, wat medio 2019 er in concept moet liggen, bevat het aandeel van de opgave van de regio aan de nationale opgave van de sectortafels elektriciteit en gebouwde omgeving (uit het klimaatakkoord). Deze opgave gaat dus over hoeveel hernieuwbare energie er mogelijk uit die regio kan komen. En op welke manier en in welke mate de warmtetransitie van de gebouwde omgeving kan worden uitgevoerd. Dit moet dan eind 2019 leiden tot een definitief voorstel dat vervolgens moet leiden tot uitvoeringsprogramma’s en omgevingsbeleid. Daarvoor moet wel wat in gang worden gezet. Er is dus werk aan de winkel.”
 
Wat wordt in dat proces specifiek van de provincies gevraagd?
“Dat zij er voor zorgen dat de Regionale Energiestrategieën er komen, zij hebben de verantwoordelijkheid genomen om er voor te zorgen dat de regio’s gevormd worden. De provincies hebben ook aangeboden dat zij voor de eerste anderhalf à twee jaar de organisatie financieren. Daarnaast vragen we ze om actief mee te doen in de regio’s. Ze zijn niet alleen regisseur, maar hebben zelf ook assets, denk bijvoorbeeld aan de provinciale gebouwen of het duurzaam inkoopbeleid waarmee ‘gespeeld’ kan worden. Om een voorbeeld voor dit laatste te geven: het inzetten op groene stroom van een grote leverancier is één. Maar je kunt er ook voor kiezen een uitvraag te doen waarin is opgenomen dat het aandeel lokaal opgewekte duurzame stroom moet toenemen. Waarbij dat zoveel mogelijk in samenwerking met bewoners of bedrijven gebeurt. Niet eenvoudig om op te stellen maar het kan wel. Een ander voorbeeld is de OV- concessie, waarbij de laadinfrastructuur aan lokale opweklocaties kan worden gekoppeld. Kortom: de provincies moeten dus zelf ook hun bijdrage leveren. En uiteindelijk brengt dat heel veel op. Minder CO2-uitstoot, maar ook innovatie en economische groei. Want om de energietransitie te laten slagen, moet er veel ontwikkeld worden wat ook elders kan worden toegepast. Dit kan een economisch voordeel opleveren, nieuwe bedrijvigheid en nieuwe banen.”   
 

Gerelateerde berichten

Wind op land: later dan gepland, maar meer dan voorzien

10 juli 2018 - Windparken op land zijn later gereed dan gepland, maar er wordt straks meer duurzame stroom opgewekt dan voorzien. In 2020 zal de productiecapaciteit van 6.000 Megawatt (MW) – zoals afgesproken in het Energieakkoord – nog niet volledig worden gehaald. Daarentegen groeit de projectcapaciteit van de geplande windparken na 2020 naar bijna 6.900 MW. Dat concludeert de RVO in de ‘Monitor Wind op Land 2017’, die vandaag door minister Wiebes (EZK) en minister Ollongren (BZK) naar de Tweede Kamer is gestuurd.
Lees meer

Hoofdlijnen Klimaatakkoord gepresenteerd

10 juli 2018 - Op dinsdag 10 juli is het Klimaatakkoord op hoofdlijnen door Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, aangeboden aan minister Wiebes van EZK. Dit is het resultaat na maanden onderhandelen door overheden, waaronder de provincies, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven. Het IPO is blij met de inbreng die de provincies hebben kunnen leveren en dat de regionale energie strategieën (RES) een belangrijke plek krijgen in het Klimaatakkoord.  
Lees meer

Limburg trapt af: eerste bestuurlijke bijeenkomst over RES

27 juni 2018 - “Hoe komen we van regionale initiatieven naar een provinciaal bod aan het Rijk, voor het Klimaatakkoord? Hoe zetten we ambities om naar resultaten? Is compleet gasloos wonen in bestaande bebouwing een utopie? Hoe krijgen we de burger goed mee nu de besluitvorming nog niet definitief is?” Een greep uit de onderwerpen die aan bod kwamen tijdens de eerste van twaalf bestuurlijke informatiebijeenkomsten over de regionale energie en klimaatstrategie (RES). De provincie Limburg organiseerde de bijeenkomst op 25 juni, in samenwerking met het IPO, de UvW, de VNG en het Rijk.
Lees meer