Een belangrijk onderdeel van het businessplan is een overzicht van de risico’s en de daarbij behorende maatregelen om de risico’s te beheersen. Voor alle partijen die met energieprojecten te maken hebben is deze risicobeheersing van belang. Voor de ondernemer vormen de risico’s een bedreiging voor het realiseren van het energieproject. Verder zullen ook financiers, zoals banken, voornamelijk kijken hoe de risico’s zijn afgedekt. Ook overheden zouden meer naar risico’s moeten kijken zodat er een betere publiek-private risicoverdeling ontstaat.
Het stellen van zekerheden
De wijze waarop de ondernemer de risico’s kan beheersen is voor de financiering van belang. Bij de financiering moet de ondernemer aangeven welke risicomaatregelen zijn genomen. Om de resterende risico’s voor de financier zoals de bank af te kunnen dekken kan de ondernemer een aantal zekerheden geven. Zekerheden zijn juridische rechten waarmee bijvoorbeeld een voorrangspositie kan worden gecreëerd ten opzichte van andere schudeisers. Door de zekerheden krijgt de financier grip op de onderneming zelf of op de energie-installaties. Er is een aantal mogelijkheden:
Grip krijgen op de onderneming
- Hoofdelijke aansprakelijkheid: het kan zijn dat het energieproject in aparte juridische entiteit is georganiseerd, bijvoorbeeld als een project BV. Deze project BV wordt dan feitelijk bestuurd door de aandeelhouder, de moederonderneming. Bij de financiering van de project-BV kan ervoor worden gekozen om de moederonderneming hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor het terugbetalen van de financiering en de rente. De moederonderneming heeft immers de touwtjes in handen. Als de project-BV niet kan terugbetalen dan kan de moederonderneming worden aangesproken.
- Borgstellingen van derde partijen: Er kunnen ook derde partijen die bereid zijn om de bank bij wanbetaling te gaan betalen. Dit krijgt vorm in een borgstelling. Bij een borgstelling zijn altijd drie partijen betrokken. De financier, zoals de bank, de ondernemer en de derde partij. Er zijn op dit moment overheden die borgstellingen voor energieprojecten afgeven.
Grip krijgen op de energie-installaties en de gebruikers ervan:
- Zekerheden op de energie-installaties: Er kunnen zekerheden worden gevestigd op de energie-installatie. Als de energie-installatie is ingebouwd in of op de grond of een vast onderdeel uitmaakt van een gebouw dan kan er een zekerheid in de vorm van een hypotheek worden gevestigd. Dit moet via de notaris. Als de energie-installatie een losse installatie is die makkelijk kan worden weggenomen dan kan er een pandrecht als zekerheid worden gegeven. Het voordeel voor de bank van deze zekerheden is dat de energie-installatie bij wanbetaling door de bank en zonder toestemming van de ondernemer kan worden verkocht. De bank mag dan de verkoopwaarde zelf houden. De bank zal daarbij uiteraard wel kijken of de energie-installatie bij gedwongen verkoop wel wat waard is.
Grip krijgen op de vorderingen van de energieonderneming
- De energieonderneming heeft klanten die periodiek de energierekening moeten betalen. De energieonderneming heeft dus een vorderingsrecht op de klanten. Deze vorderingen kunnen als zekerheid aan de financier worden gegeven. Dit kan in de vorm van een pandrecht op de vorderingen. Dit betekent dat de financier bij wanbetaling zonder toestemming van de ondernemer kan afdwingen dat de klanten direct aan de financier gaan betalen. Bij faillissement heeft de financier met het pandrecht voorrang op de andere schuldeisers.
