Grote belangstelling voor financiële ondersteuning erfgoedzorg

Twee rondes, groeiende vraag

De eerste ronde stond vooral in het teken van het op orde brengen van de basis. Veel aanvragen hadden betrekking op archeologische en cultuurhistorische waardenkaarten, erfgoedprogramma’s en andere instrumenten die gemeenten en provincies helpen hun erfgoedtaken goed uit te voeren. In de tweede ronde is er ook een groeiende belangstelling voor regionale samenwerking, regionale expertise en meer structurele vormen van ondersteuning.

117 initiatieven gehonoreerd

De belangstelling was zo groot dat de beschikbare middelen ruimschoots werden overvraagd. Waar voor de tweede ronde circa € 3 miljoen beschikbaar was, werd voor ruim € 8 miljoen aan aanvragen ingediend. Er kunnen 117 initiatieven worden gehonoreerd die samen een breed scala aan erfgoedvraagstukken aanpakken op het gebied van archeologie, gebouwd erfgoed en leefomgeving.

Derde ronde in het najaar

Dit najaar volgt een derde ronde. Aanvragen kunnen nog dit jaar worden ingediend. De toekenning vindt plaats via het Gemeente- en Provinciefonds in 2027. Nadere informatie volgt nog.

Bestuurlijke afspraken erfgoed

De grote vraag naar ondersteuning onderstreept tevens het belang van de bestuurlijke afspraken erfgoed die op 27 mei 2026 werden ondertekend door minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze afspraken vormen het fundament voor het programma Erfgoed en Overheid.

De afspraken gaan over vier thema’s:

• omgang met erfgoed bij de grote ruimtelijke transities in Nederland
• instandhouding van monumenten
• versterking van kennis en capaciteit bij gemeenten en provincies
• goede werking van het archeologiestelsel

Het programma Erfgoed en Overheid is het gezamenlijke uitvoeringsprogramma waarmee IPO, VNG en OCW invulling geven aan dit thema. Door gemeenten en provincies concreet te ondersteunen bij het uitvoeren van hun erfgoedtaken, werken de drie partijen samen aan het versterken van kennis en capaciteit in het veldDeze link opent in een nieuw tabblad.

Minister Rianne Letschert, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap:

Erfgoed verbindt mensen en herinnert ons aan wie we zijn en waar we vandaan komen. Juist daarom is het van groot belang dat gemeenten, provincies en het Rijk hierin gezamenlijk optrekken.

Vooruitblik programma Erfgoed en Overheid

Het programma Erfgoed en Overheid bevindt zich in de pilot- en kwartiermakersfase. In 2026 wordt verder gewerkt aan de inrichting van het programma voor de langere termijn. Vanaf begin 2027 verschuift het accent geleidelijk van het ondersteunen van afzonderlijke producten naar het duurzaam versterken van de uitvoeringskracht van gemeenten en provincies. Kennisontwikkeling, regionale samenwerking, deskundigheidsbevordering en structurele ondersteuning krijgen daarbij een steeds belangrijkere plaats. Zo werkt Erfgoed en Overheid toe naar een meerjarige programmatische aanpak die bijdraagt aan een toekomstbestendige erfgoedzorg.