Schermafbeelding 2021 11 22 Om 15.47.28
  • Home
  • Actueel
  • Rli-rapport ziet belangrijke rol provincies in ruimtelijke opgaven

Rli-rapport ziet belangrijke rol provincies in ruimtelijke opgaven

23 november 2021 In het rapport “Geef richting, maak ruimte!” van de Rli dat op 23 november werd gepubliceerd trekt de RLI een aantal interessante conclusies.

 

 

De Rli adviseert: Het Rijk moet waar mogelijk zorgen voor vertaling van de nationale doelen voor de leefomgeving naar doelen per provincie, en voor monitoring van de voortgang op deze doelen. Zorg verder voor een conceptueel ruimtelijk fundament onder het nationaal leefomgevingsbeleid en herstel daartoe de ontwerpkracht bij de overheid. Verder moet het leefomgevingsbeleid sterker de verbinding leggen tussen het ruimtelijk domein en sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen. De diversiteit van gebieden in Nederland vraagt volgens ons om een passende sturing op ruimte.

Nederland staat voor grote maatschappelijke opgaven. In de fysieke leefomgeving speelt van alles: van het bouwen van 900.000 woningen, het opwekken van 35 Twh duurzame energie, stikstofreductie, de transitie naar een meer duurzame landbouw tot en met economische innovatie.

Deze opgaven kunnen niet los van elkaar worden uitgevoerd. De provincies nemen de verantwoordelijkheid voor de realisatie van de transities in onze fysieke leefomgeving. Transities die onlosmakelijk verbonden zijn met mobiliteit en bereikbaarheid. De provincies zorgen voor realisatie van landelijke opgaven waaronder stikstof, klimaat en water op gebiedsniveau, samen met andere overheden en partners in de gebieden. Dat vraagt echter ook het nodige van het Rijk en daarover zegt de Rli dat het middenbestuur versterkt moet worden. 

De Rli adviseert: Versterk het middenbestuur. Dat vraagt van provincies wel een veel sterkere sturing in het ruimtelijk domein, zowel inhoudelijk (als het gaat om optelsom van alle regionale plannen en de ruimtelijke gevolgen daarvan) als  procesmatig (bij de afstemming tussen regio’s en het waarborgen van integraliteit in de regio’s). Provincies moeten bovendien opdrachtgever worden voor een nieuwe landinrichtingsronde voor het buitengebied, in samenwerking met partijen als boeren, terreinbeherende organisaties, grondeigenaren en de waterschappen.

Het rijk kan het niet alleen. Provincies helpen er graag mee om de complexe opgaven vanuit de grote transities op gebiedsniveau bij elkaar te brengen. Afwegingen over de ruimte moeten democratisch gewogen worden. Dat kan niet vanuit Den Haag en gemeenten zijn vaak van een te kleine schaal. Hier is waar het naast hogere democratische orgaan, PS een belangrijke rol speelt.

De Rli adviseert: Vergroot de decentrale uitvoeringskracht. Provincies, regio’s en gemeenten kampen met een tekortschietende uitvoeringskracht als gevolg van capaciteitsgebrek, kennistekort en ontoereikende budgetten. Om dit op te lossen, adviseren wij te investeren in uitvoeringskracht. Het Rijk moet om te beginnen extra budget ter beschikking stellen aan decentrale overheden voor de uitvoering van nieuwe ruimtelijke opgaven, zoals de transitie naar een klimaatbestendige leefomgeving. Ook adviseren wij om rijksbudgetten voor de regio’s te ontschotten, zodat deze per regio als één budget beschikbaar komen. Mogelijkheden om de uitvoeringscapaciteit te vergroten liggen onder meer in het werken met flexibele pools van experts. Investeer verder in kennisontwikkeling op regionaal niveau. Ten slotte zal het Rijk zijn nationale kennisinfrastructuur structureel meer moeten richten op de vraagstukken van decentrale overheden.

De Raad geeft aan dat de kennis op orde moet zijn. Vanuit het IPO wordt hieraan gewerkt.

Belangrijk is dat provincie die rol in het oplossen van complexe opgaven ook kan pakken. Daarvoor is een toekomstbestendige eigen inkomstenbron onontbeerlijk. Wat we van het rijk daarnaast nodig hebben is dat gelden ook flexibel kunnen worden ingezet, passend bij het gebied, zoals de Raad ook adviseert.

Lees het Rli rapport hier