BBP* onderzoeken - Interprovinciaal Overleg

BBP* onderzoeken

De rol van provincies verandert. Verantwoordelijkheden en opgaven nemen toe. Maar de belangrijkste financieringsbron – het provinciefonds – groeit niet mee. De financiële positie van de twaalf provincies verslechterd daardoor en dat vraagt om nieuwe afspraken. Provincies vervullen taken voor bijvoorbeeld onderhoud aan infrastructuur en het openbaar vervoer. Maar provincies worden ook steeds vaker naar voren geschoven bij het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken zoals: stikstof, natuurherstel, landbouwvernieuwing, bodemgebruik en waterbeheer. Hierdoor raakt de financiële verhouding tussen wat er moet gebeuren en wat daarvoor beschikbaar uit balans. De opgaven worden groter, terwijl de bijbehorende middelen niet meegroeien. Dat zorgt voor grote onrust en onzekerheid bij de provincies. Dit is niet langer houdbaar en moet anders.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Financiën, de VNG en het IPO maakten in het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) de afspraak om op basis van drie rapporten het verder te hebben over de verdeling van verantwoordelijkheden en financiële verhoudingen tussen Rijk en provincies. Die drie rapporten gaan over ‘infrastructuur’, ‘natuur’ en ‘openbaar vervoer’.

Rapport Natuur

Het ministerie van LVVN en IPO zijn gezamenlijk opdrachtgever van dit rapport over natuur en zullen een gezamenlijke appreciatie opstellen. Het rapport geeft een compleet beeld van de taken die provincies uitvoeren voor natuur waar zij een inspanningsverplichting voor op zich genomen hebben via het natuurpact. Het rapport bevat verder een analyse van de feitelijke kosten die door de provincies zijn gemaakt. Daarmee vormt het rapport een goede basis voor het gesprek dat de provincies voeren met de minister van LVVN over de onderlinge taken, verantwoordelijkheden en financiële verhoudingen voor natuur die nodig zijn voor de komende jaren.

Onderzoek naar natuurtaken en - middelen van provincies

Rapport Infra

Het rapport is nog niet beschikbaar.

Rapport OV

Het rapport is nog niet beschikbaar.

* Wat zijn BBP onderzoeken?

De drie onderzoeken zijn gestart n.a.v. afspraken met het Rijk. Op het moment dat de nieuwe normeringssystematiek (BBP-systematiek) werd ingevoerd, hebben provincies aangegeven dat de kosten op de terreinen van OV, infrastructuur en natuur harder groeien dan het BBP (Bruto Binnenlands Product). Daarop zijn de volgende afspraken vastgelegd in de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk:

Kabinet en IPO erkennen dat er onderzoek nodig is naar de vraag of de bbp-systematiek evenredig meebeweegt met de ontwikkeling van de kosten op deze drie beleidsterreinen openbaar vervoer, infrastructuur en natuur. Daarbij dient goed gekeken te worden naar uitvoeringscapaciteit, trends, ontwikkelingen en prognoses, juridische en financiële obstakels. Waarbij dit ook in het licht van de gehele overheidsfinanciën wordt bekeken.
[…] Het gaat het om de balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. Voor deze drie beleidsterreinen zal in samenspraak met de betrokken beleidsverantwoordelijke departementen tot een verdere concretisering van de handelingsperspectieven en oplossingsrichtingen worden gekomen. […] Streven is om door de verdere uitwerking, indien mogelijk, zo snel mogelijk een meer compleet beeld te hebben van aard en omvang en mogelijke maatregelen. Daarbij zal zowel gekeken worden naar de financiële aspecten, de inhoudelijke sturing als de rolneming door zowel Rijk als medeoverheden.

Vervolg

De afspraak met het Rijk is dat het niet de vraag is óf maar hoe de BBP-onderzoeken een opvolging krijgen. Dit is in lijn met het gesprek over de balans taken – middelen met het Rijk. De komende periode zal dit worden besproken.