Nederland staat voor de uitdaging om een groot aantal complexe maatschappelijke opgaven op te lossen. Denk aan de energietransitie, de woningopgave, de stikstofcrisis en andere uitdagingen in de fysieke leefomgeving. De provincies spelen hierin een centrale rol. Zij verbinden regionale partijen, brengen verschillende belangen samen en zorgen voor de uitvoering van beleid.
Digitale innovaties kunnen provincies ondersteunen bij het uitvoeren van deze rol. Data en digitale toepassingen maken het mogelijk om ontwikkelingen in beeld te brengen, scenario’s door te rekenen en besluiten te baseren op actuele informatie. Daarnaast maakt digitalisering het makkelijker om opgave gericht (en daarmee domein overstijgend) samen te werken. Dit maakt beleid effectiever en uitvoering efficiënter. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) ondersteunt provincies in deze aanpak door samenwerking en opschaling van kansrijke digitale innovaties te signaleren en coördineren, nieuwe partnerschappen aan te gaan in het innovatie-ecosysteem, kennis en ervaring te delen en haar krachten te bundelen in landelijke of Europese samenwerkingen.
Sinds 2024 signaleert het IPO actief kansrijke digitale innovaties binnen de provincies en speelt het een verbindende rol in het versterken, opschalen en promoten van deze initiatieven. Door ruimte te creëren voor experimenteren, samen te leren van wat goed werkt, , knelpunten in kaart te brengen en samenwerking tussen publieke, maatschappelijke, private en wetenschappelijke organisaties te stimuleren en zo innovatieve ecosystemen te versterken, fungeert het IPO als innovatiemakelaar: het verbindt lopende projecten, bevordert kennisdeling en onderzoekt waar opschaling meerwaarde biedt.
Momenteel is het IPO betrokken bij kansrijke digitale innovaties op drie thema’s:
De kennisbank voor digitale innovaties biedt provincies een centrale plek om kennis, ervaringen en hulpmiddelen te delen en te benutten. Het ondersteunt provincies in het ontwikkelen, toepassen en opschalen van digitale innovaties. Heb je vragen over wat er in de kennisbank te vinden is, of zou je graag iets willen toevoegen? Stuur dan een mail naar digitalisering@ipo.nl.
De afgelopen jaren hebben de provincies in verschillende webinars hun ervaringen met digitalisering voor de opgave gedeeld. Bekijk ook onderstaand de webinars over de verbinding tussen digitalisering en de drie prioriteiten van de provincies; de woonopgave, stikstof en de energietransitie.
Bekijk de webinarsDe Dutch Societal Innovation Hub (DSIH) was een tijdelijk samenwerkingsverband (2022–2025) voor missiegedreven innovatie in de publieke sector. Het programma bundelde de krachten van zeven organisaties, waaronder het IPO en de VNG, aangevuld met vijf regionale publiek-private ecosystemen: Brightlands, Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven, Digicampus, Gemeente Rotterdam en het Urban Development Initiative. De DSIH richtte zich daarbij op drie Europese missies: klimaatneutrale steden en regio’s, gezonde bodem en biodiversiteit en klimaatadaptatie.
In de publicatie ‘Geleerde lessen en inzichten – DSIH’ delen de partners hun belangrijkste ervaringen met innovatie binnen publiek-private samenwerking. Aan de hand van de metafoor van de bij, de honingraat en de bijenkorf laat de DSIH zien hoe succesvolle innovatie ontstaat door samenwerking op drie niveaus:
Wanneer deze niveaus goed op elkaar aansluiten, ontstaat de dynamiek die nodig is om maatschappelijke vraagstukken duurzaam vooruit te helpen. Dat vraagt om een gedeelde koers, onderling vertrouwen, samenwerking en voldoende tijd om te leren en te experimenteren.
De verzamelde lessen bieden managers en programmamanagers concrete handvatten voor het werken aan maatschappelijke en digitale transities: van het doorbreken van silo’s, het versterken van vakmanschap en het toepassen van design thinking, tot het inzetten van toekomstscenario’s, digitale hulpmiddelen en sociale innovatie. De inzichten laten zien hoe losse pilots kunnen doorgroeien naar échte innovaties met maatschappelijke impact.
Hoewel de DSIH eind 2025 is beëindigd, blijft het IPO zich sterk inzetten voor digitale innovaties voor de maatschappelijke opgaven van provincies, met name binnen de fysieke leefomgeving.
Bekijk hier ook de Engelse versie: Lessons learned and insights – Dutch Societal Innovation HubDeze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 11-02-2026)
Wil je graag meer informatie over de rol van digitale innovaties bij het aanpakken van maatschappelijke opgaven? Neem dan contact op met: digitalisering@ipo.nl
Lees meer
Lees meer
