Ruimtelijke ontwikkeling

In 2023 spraken de provincies af om ieder een ruimtelijk voorstel te maken: een plan waarin staat hoe zij omgaan met de grote ruimtelijke opgaven in hun gebied. Deze plannen zijn vastgelegd in  afspraken tussen provincies en het Rijk, de zogenoemde ruimtelijke arrangementen.
Deze afspraken vormen de basis voor  de nieuwe Nota Ruimte. Provincies houden daarbij de regie: zij bepalen het proces, de inhoud en bewaken dat hun plannen goed aansluiten op de landelijke koers.

Belangrijk is dat de aanpak goed  wordt afgestemd — tussen de ruimtelijke arrangementen, de NOVEX‑gebieden en de Nota Ruimte — zodat  alles samenkomt in één helder ruimtelijk verhaal vormen voor Nederland.

In de Nota Ruimte brengt het Rijk alle grote nationale opgaven samen, samen met de 15 nationale hoofdstructuren. Dat zijn de belangrijkste systemen die Nederland vormen zoals wonen, natuur, water, energie, landbouw en mobiliteit. Ze geven de grote lijnen aan waarbinnen we ons land inrichten.

Op dit moment zijn de afspraken over keuzes en prioritering in de Nota Ruimte nog niet concreet genoeg, waardoor regio’s moeite hebben om hun plannen goed uit te voeren.
Daarom is het van belang dat de provinciale plannen uit de ruimtelijke arrangementen worden opgenomen in de uitvoeringsagenda. Via duidelijke, wederkerige afspraken tussen Rijk en provincies. Zo ontstaat een gezamenlijke basis voor integrale regionale investeringsagenda’s. 

Gezamenlijke zienswijze Nota Ruimte

Het IPO heeft een gezamenlijke zienswijze ingediend op de ontwerp‑Nota Ruimte. Deze zienswijze komt bovenop de reacties die provincies afzonderlijk hebben gegeven. In de gezamenlijke reactie richt het IPO zich vooral op de overkoepelende thema’s: samenwerking tussen overheden, de wijze van sturen, de regionale uitvoering en financiering, en de landelijke systeemvraagstukken die alle provincies raken.

In 2024 is de Omgevingswet ingevoerd. Deze wet bundelt alle regels voor onze leefomgeving, zodat plannen voor bouwen, natuur, water en energie duidelijker en beter op elkaar afgestemd zijn. Provincies werken steeds meer volgens deze nieuwe manier van werken en leren daarbij veel van elkaar.

Via de interprovinciale samenwerking wisselen provincies ervaringen uit: wat werkt goed, waar lopen ze tegenaan en hoe kunnen ze de nieuwe regels slim inzetten. Ook kijken ze hoe de instrumenten uit de Omgevingswet kunnen helpen om het ruimtelijk beleid sterker en eenvoudiger te maken. Zo groeit stap voor stap een gezamenlijke, praktische aanpak voor heel Nederland.