Reactie op ATR-advies financiële zekerheidsstelling
Gepubliceerd op: 02 november 2026
Financiële zekerheidsstelling is een wettelijke verplichting die door het Rijk is vastgelegd in het Omgevingsbesluit en geeft invulling aan het principe ’de vervuiler betaalt’. Provincies geven hier als bevoegd gezag uitvoering aan en hebben daarbij de verantwoordelijkheid om het instrument zorgvuldig, proportioneel en doelmatig toe te passen. Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft een advies uitgebracht over dit instrument. Provincies herkennen een belangrijk deel van de signalen die het ATR benoemt over de uitvoering van financiële zekerheidsstelling voor majeure risicobedrijven en afvalbedrijven.
Provincies onderschrijven dat de implementatie van financiële zekerheidsstelling in de praktijk complex is en arbeidsintensief. De uitvoering vraagt om specialistische kennis, juridische expertise en een zorgvuldige beoordeling van bedrijfsspecifieke risico’s. Om die reden hebben provincies en (Seveso)-omgevingsdiensten gezamenlijk geïnvesteerd in beleidsregels, de handreiking, kennisontwikkeling en onderlinge afstemming, en zullen dit blijven doen.
De provincies onderschrijven het advies van ATR om een hernieuwde probleemanalyse op te stellen en financiële zekerheidstelling effectief en efficiënt uit te werken in een wettelijke verplichting die niet alleen invulling geeft aan het principe de vervuiler betaalt, maar ook uitvoerbaar is voor de omgevingsdienst. Daarbij is het wel van belang dat dit proces niet leidt tot langdurige onzekerheid over een reeds wettelijk vastgelegd instrument. Zolang de wettelijke verplichting van kracht is, blijft het noodzakelijk dat bevoegd gezagen beschikken over adequate instrumenten om financiële risico’s voor de samenleving te beperken.
Provincies staan positief tegenover het onderzoeken van alternatieve en collectieve vormen van risicodekking, zoals sectorale fondsen, garantiestelsels of verzekeringsconstructies. Dergelijke oplossingen kunnen mogelijk bijdragen aan een lagere uitvoeringslast en een beter werkbaar stelsel. De ontwikkeling hiervan vraagt echter om actieve betrokkenheid van het Rijk, het bedrijfsleven, financiële instellingen en verzekeraars.
Ten slotte hechten provincies aan snelle duidelijkheid over het vervolgtraject. Zowel bevoegde gezagen als bedrijven hebben behoefte aan stabiele kaders en duidelijkheid over eventuele aanpassingen van het stelsel.
Nadja Siersema, gedeputeerde provincie Groningen en IPO-portefeuillehouder financiële zekerheidstelling:
Wij zien in het advies steun voor verdere uniformering, kennisbundeling en collectieve oplossingen. We vinden het van belang dat aanpassingen in het instrument leiden tot een betere uitvoerbaarheid, terwijl het doel van het instrument behouden blijft: de vervuiler betaalt.
